مطالعه سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش از منظر تربیت اجتماعی در متوسطه اول و دوم

نویسندگان

1 دانشیار، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

4 دانشیار، گروه جامعه شناسی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

doi
چکیده

هدف این پژوهش بررسی سند تحول از منظر تربیت اجتماعی مثبت‌گرا و یافتن چارچوب مفهومی برای تربیت اجتماعی است. با استفاده از تحلیل مفهومی و تحلیل اسنادی، مفهوم تربیت اجتماعی  در پایگاه‌های علمی فارسی و لاتین مورد بررسی قرار گرفته است و چارچوب‌های تربیت اجتماعی و مؤلفه‌های هرکدام استخراج شده‌اند. سپس رویکرد کاتالانو در تربیت اجتماعی مثبت‌گرا برای ارائه به نخبگان انتخاب شد. با روش دلفی فازی تلاش شد تا مدل بومی تربیت اجتماعی استخراج شود و در آخر مدل 14 مؤلفه‌ای بومی مورد اجماع قرار گرفت. سند تحول نیز در ساحت‌های اجتماعی - سیاسی و اخلاقی - عبادی تحلیل شد. نتیجه مقایسه اهداف در سند تحول و مدل بومی نشان می‌دهد که توافق نسبی بین نظر نخبگان و اهداف سند وجود دارد. 3 مؤلفه ارتقای توانمندی‌های اجتماعی و ارتقای توانمندهای اخلاقی و فرصت مداخله اجتماعی در سند مورد تأکید زیاد است.  4 مؤلفه در سند تحول کمتر موردتوجه قرار گرفتند به ترتیب تقویت هویت مثبت و تقویت باور به آینده و آموزش غلبه بر فشار اجتماعی و آشنایی با حقوق و وظایف اجتماعی هستند.  دو مؤلفه ایجاد شناخت برای رفتار مثبت و ارتقای مهارت‌های هیجانی که توسط نخبگان تأیید شده‌اند در سند تحول وجود ندارند. مدل به‌دست‌آمده نیز با بنیان‌های اسلامی ایرانی سند تحول هماهنگی دارد و در تطابق با پژوهش‌های دیگر،  می‌توان با اجرای آن آسیب‌های اجتماعی را کاهش دهد. می‌توان از آن در مدارس به‌عنوان محتوای تلفیقی یا مجزا برای تولید واحدهای یادگیری بهره برد.