مدل سازی اقتصادی ادغام منطقه ای بازارهای برق کشورهای منتخب عضو سازمان همکاریهای اقتصادی (اکو): رهیافت پویایی شناسی سیستم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استاد گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشیار گروه مهندسی برق، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jte.2022.347749.1008711
چکیده

باتوجه به رشد روزافزون تقاضای برق و مسائل مربوط به عرضه آن از قبیل افزایش هزینه‌‌های اجتماعی سوخت­های فسیلی و همچنین عدم توانایی دولت‌ها در تأمین منابع مالی لازم برای ایجاد و افزایش واحدهای تولیدی، مباحث مربوط به اقتصاد سیستم­های قدرت بیش از پیش مورد توجه دولت­ها و کارشناسان اقتصاد انرژی قرار گرفته ­است، تا تخصیص منابع کاراتری را اعمال نمایند. بنابراین در مقاله حاضر هدف این است که ادغام منطقه‌ای بازارهای برق در بین کشورهای منتخب عضو اکو (ایران، ترکیه، آذربایجان، پاکستان و افغانستان) با رویکرد پویایی‌شناسی سیستم و با استفاده از داده‌های سال‌های  2019-1980 به‌منظور بیشینه‌سازی پایایی عرضه برق، مدل‌سازی شود. برای این منظور دو سناریو شامل سناریوی بازار ملی برق (سناریو خودکفایی) و سناریوی بازار ادغام منطقه‌ای (سناریو آزاد) از طریق تصریح و برآورد یک الگوی سری‌های زمانی ساختاری تا سال 2030 شبیه‌سازی شده است. نتایج حاصل از شبیه‌سازی دو سناریو حاکی از آن است که کشور ایران با ذخیره ‌نهایی بیشتر از یک و کم‌ترین‌ قیمت در بین کشورهای منطقه بیشترین صادرات برق را دارد، و در مقابل افغانستان با ذخیره ‌نهایی کمتر از یک در بین کشورهای منطقه، بیشترین واردات برق را به خود اختصاص می‌دهد. از دیگر نتایج حاصل از این شبیه‌سازی می‌توان به کاهش قیمت برق به دلیل کاهش هزینه‌های تولید اشاره کرد. از مهم‌ترین یافته‌های این مقاله نیز می‌توان به ایجاد بازار منطقه­ای برق میان کشورهای عضو اکو اشاره نمود که در آن نااطمینانی در تأمین و پایایی عرضه برق مورد نیاز در بین کشورهای عضو اکو کاهش یابد. طبقه‌بندی JEL: L94،F15 ، Q41، C33، C61