برآورد تغییرات مقدار آب قابل استحصال از رطوبت هوا و تبخیر‌ـ تعرق مرجع ناشی از تغییرات اقلیمی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین ‏المللی امام خمینی(ره)، قزوین

2 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، دانشگاه بین ‏المللی امام خمینی(ره)، قزوین

3 دانشجوی دکتری مدیریت منابع آب، دانشگاه بین ‏المللی امام خمینی(ره)، قزوین

doi
10.22059/ije.2024.367096.1768
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر اساس گزارش ششم (CMIP) تحت دو سناریوی SSP3_7.0 و SSP5_8.5 بر پیش‏بینی دما، سرعت باد، تبخیر‌ـ تعرق (ET) و مقدار آب قابل استحصال (Q) توسط دو مدل CNRM و ESM در 16 ایستگاه هواشناسی طی دورۀ آتی 2025ـ 2044 و 2045ـ 2064 است. نتایج بررسی آماری بیانگر معنا‏دار بودن تأثیر تغییر اقلیم تحت دو سناریو بر دما، ET و Q بود. مدل CNRM نسبت به ESM در برآورد دما عملکرد بهتری داشت (98/0- 96/0=CC). از بررسی نتایج مدل CNRM حداکثر و حداقل RMSE دما در ایستگاه‏ خرمدره و زنجان به‌ترتیب برابر با 30/8 و 5/0- درجۀ ‏سانتی‏گراد بود؛ همچنین مقدار RMSE سرعت باد بین 82/0ـ 20/5 متر بر ثانیه نوسان داشت. بررسی مدل ESM بیانگر نوسان RMSE بین 55/2ـ 45/8 درجۀ ‏سانتی‏گراد در پارامتر دما و 62/0ـ 68/4 متر بر ثانیه در سرعت باد بود. حداکثر و حداقل مقدار Q و ET در بررسی فصلی به‌ترتیب در فصل تابستان و زمستان رخ داد. هر دو مدل در پیش‏بینی سرعت باد از عملکرد ضعیفی برخوردار بودند. حداکثر ET تحت سناریوی SSP5_8.5 توسط مدل CNRM (دورۀ اول) در ایستگاه خرمدره برابر با 29/104 میلی‏متر در ماه و حداقل مقدار توسط مدل ESM (دورۀ اول) تحت سناریوی SSP3_7.0 در ایستگاه فیروزکوه برابر با 60/25 میلی‏متر در ماه برآورد شد. حداکثر Q تحت سناریوی SSP3_7.0 توسط مدل ESM (دورۀ اول) در ایستگاه ملایر برابر با 70/20 لیتر در روز در مترمربع و حداقل مقدار توسط مدل CNRM (دورۀ دوم) تحت سناریوی SSP3_7.0 در ایستگاه آستارا برابر با 3/0 لیتر در روز در مترمربع برآورد شد.

کلیدواژه‌ها