تحلیل ارتباط بین پایداری اجتماعی و دلبستگی مکانی ساکنان بافت تاریخی شهر ارومیه
نویسندگان
1 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 کارشناس ارشد برنامهریزی شهری، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 استادیار، گروه شهرسازی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2021.312264.1387چکیده
در فرایند برنامهریزی شهری، توجه به مباحث اجتماعی جزء جداییناپذیر طرحهای شهری محسوب میشود؛ چرا که انسانها در تعامل با فضاهای شهری بهعنوان محیطی پاسخگو به نیازها و فعالیتهایشان به آنها معنا میبخشند و سرانجام به آنها دلبسته میشوند که در این صورت پایداری اجتماعی در فضاهای شهری نمود مییابد. پایداری اجتماعی، فرایندی برای ایجاد مکانهای پایدار و موفق، درواقع به معنای ارتقای کیفیت زندگی و درنهایت توانمندسازی اجتماعات محلهها است. هدف اصلی پژوهش، تحلیل ارتباط بین پایداری اجتماعی و دلبستگی مکانی ساکنان بافت تاریخی شهر ارومیه است. رویکرد حاکم بر پژوهش از نظر هدف کاربردی و بهلحاظ روششناسی «توصیفی-تحلیلی» است. بهمنظور گردآوری دادهها، از مطالعات و اسناد کتابخانهای و ابزار پرسشنامه استفاده شده است. برای تحلیل دادهها نیز از آزمونهای تی تکنمونهای، تحلیل واریانس یکطرفه، آزمون کولموگروف اسمیرنوف و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است. نتایج آزمون تی تکنمونهای نشان میدهد بافت تاریخی ارومیه از پایداری اجتماعی و معیارهای آن (هویت، مشارکت، ایمنی، امنیت و کیفیت زندگی) برخوردار است و تنها معیار سرمایۀ اجتماعی در این محدوده از وضعیت مناسبی برخوردار نیست؛ زیرا میانگین آن کمتر از حد متوسط است. این آزمون نیز نشان میدهد میزان دلبستگی مکانی از نظر شهروندان، مطلوب ارزیابی شده است و بافت در وضعیت مناسبی قرار دارد. همچنین مطابق نتایج تحلیل واریانس یکطرفه، میانگین معیارهای پایداری در بافت تاریخی ارومیه با هم متفاوت هستند و بین آنها ارتباط معناداری وجود دارد. نتایج آزمون کولموگروف اسمیرنوف بیانگر آن است که متغیرهای پایداری اجتماعی و دلبستگی مکانی نرمال است. یافتههای آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشاندهندۀ آن است که بین پایداری اجتماعی و دلبستگی مکانی بافت تاریخی شهر ارومیه همبستگی وجود دارد. شدت همبستگی بهدستآمده متوسط و جهت رابطۀ بین آنها مثبت و مستقیم است.