کارایی روش‌های مختلف تهیۀ نقشۀ کاربری/پوشش اراضی در حوضۀ آبخیز معرف کسیلیان

نویسندگان

1 گروه آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

2 گروه آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

3 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 گروه آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

5 گروه آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

doi
10.22059/ije.2023.361471.1743
چکیده

در راستای مطالعۀ کاربری و پوشش زمین، فناوری سنجش از دور به‌ عنوان منشأ تولیدی اطلاعات مکانی و ابزارهای مناسبی که دارد، مورد استقبال بسیاری از پژوهشگران قرار گرفت که دقت و صحت این نقشه‌ها اعتبار و قابلیت کارایی آن‌ها را نشان می‌دهد. هدف از انجام تحقیق حاضر، ارزیابی و مقایسۀ صحت تهیۀ نقشۀ کاربری اراضی به دو روش سنجش از دور و یک روش تفسیر چشمی تصاویر Google Earth در حوضۀ آبخیز معرف کسیلیان است. در تحقیق حاضر پس از برداشت نمونه‌های تعلیمی با استفاده از نرم‌افزار Google Earth و پیاده‌سازی روی تصویر 9 Landsat مربوط به سال 2021، طبقه‌بندی تصاویر در نرم‌افزار ENVI انجام شده و نقشۀ کاربری اراضی بر اساس نمونه‌های آموزشی و روش‌های شبکۀ عصبی و ماشین ‌بردار پشتیبان تهیه شد. در روش تفسیر چشمی تمام کاربری‌ها در تصاویر Google Earth به ‌صورت دستی رقومی شد و نقشۀ کاربری اراضی به ‌دست آمد. سپس صحت‌سنجی نقشه برای هر سه روش صورت گرفت و نتایج نشان داد نقشۀ حاصل از تفسیر چشمی تصاویر Google Earth با صحت کلی و ضریب Kappa 100 درصد نسبت به روش‌های شبکۀ عصبی و ماشین ‌بردار پشتیبان با صحت کلی به‌ترتیب 6/87 و 2/88 درصد و ضریب Kappa به‌ترتیب 76 و 8/77 درصد، به واقعیت زمینی نزدیک‌تر بود. با این‌حال به دلیل زمان‌بر بودن روش تفسیر چشمی به‌ویژه برای آبخیزهای بزرگ و صحت قابل قبول روش‌های شبکۀ عصبی و ماشین ‌بردار پشتیبان، پیشنهاد می‌شود که به‌ویژه در آبخیزهای بزرگ برای تهیۀ نقشۀ کاربری اراضی از روش‌های نوین استفاده شود.