تأثیر تنگناهای مالی بنگاه‌ها بر رکود اقتصادی: شبیه‌سازی محدود مبتنی بر رفتار مصرف‌کننده و تولیدکننده

نویسندگان

1 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

2 استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه الزهرا (س)

3 محقق پسادکتری، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

doi
10.22059/jte.2022.339473.1008621
چکیده

در این پژوهش تلاش شده است تا بررسی شود طی دو دهه 1380 و 1390 پندار خانوارها و بنگاه‌ها، نسبت به وضعیت اقتصادی زمانی­که آن­ها خوش­بین و یا بدبین هستند، چگونه بر رفتار مالی آن­ها تأثیر گذاشته و این تغییر رفتار چه تأثیری بر متغیرهای اقتصاد کلان گذاشته است.برای این منظور، شبیه­سازی محدود با استفاده از یک مدل مبتنی بر عامل کاملاً غیرمتمرکز اقتصاد کلان با پایه­های خرد مبتنی بر رویکرد سازگاری انباره _ روانه انجام شده است. به این شبیه­سازی، مدل پندار که سبب ایجاد امواج درون­زای خوش­بینی و بدبینی می‌شود، اضافه شده است. پندار خوش­بینی و بدبینی بازخوردی از وضعیت فردی، رفتار پس‌انداز احتیاطی در خانوار و نسبت بدهی بلند‌مدت به کل سرمایه به‌کار رفته در بنگاه می‌باشد.نتایج نشان می­دهد که در دهه 90 شمسی نسبت به دهه 80، افزایش سطح بدهی بنگاه و کاهش سطح پس­انداز خانوار برخی خانوارها و بنگاه‌ها را تحت تنگناهای مالی قرار داده و آن­ها را به عامل­های بدبین تبدیل کرده و رفتار گله­ای سبب شیوع این بدبینی بین عامل­ها شده است، به‌طوری‌که نظرات بدبینانه اعتبار پیدا کرده و سبب شده بنگاه‌ها با تغییر رفتار مالی خود، اهرم مالی بنگاه را افزایش، خودکفائی مالی بنگاه را کاهش دهند و سهم دستمزد، روندی کاهشی به خود بگیرد که نتیجه آن ایجاد نوسانات کوچک در اقتصاد بوده است. همچنین به‌دلیل تعاملاتی که بین عامل­ها وجود دارد، به‌تدریج، با سرایت بیشتر بدبینی، این نوسانات کوچک، سبب کند شدن پویایی کل اقتصاد و تبدیل آن به رکود عمیق اقتصادی شده است.طبقه ­بندی JEL: E20, E1, E32, C63