واکاوی شایستگیهای مدلسازی علمی در دانشآموزان دوره دوم متوسطه
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته تحقیقات آموزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
doi
10.22099/jsli.2023.6941چکیده
مدل از مفاهیم مهم در فلسفه علم و مدلسازی مهارتی اساسی در آموزش علوم است. این پژوهش به کاوش شایستگیهای مدلسازی در دانشآموزان دوره دوم متوسطه در آموزش علوم (فیزیک، شیمی و زیستشناسی) پرداخته است. در این پژوهش کیفی بهکمک مصاحبههای نیمهساختاریافته میزان وابستگی دانش فرامدلسازی به دانش محتوایی و همچنین سطح یادگیری دانش فرامدلسازی (شایستگی مدلسازی) در 10 دانشآموز دوره دوم متوسطه رشته تجربی واکاوی شد. با وجود اینکه در برنامه درسی رسمی ایران در مورد مهارتهای مدلسازی علمی محتوای چندانی وجود ندارد، همة مصاحبهشوندگان این مهارت را البته در سطوح پایین داشتند. شایستگیهای مدلسازی دانشآموزان ارتباطی به دانش محتوایی و موضوع درسی نداشت، اما نحوه استفاده از مدلها، و هدف از بهکارگیری آنها به دانش محتوایی وابسته بود. یافتهها نشان داد که برنامهریزان از نقش مدل برای آموزش علوم غفلت کردهاند و دانش مدل و مهارتهای فرامدلسازی بهندرت در اهداف یادگیری دروس علوم قرار گرفته است، بهطوری که شاگردان با وجود استفاده ناقص و ناآگاهانه از مدلها برای توصیف، فرضیهسازی، استدلال و پیشبینی رویدادها هنوز در مورد مدلها دانش زیادی ندارند. با ایجاد حمایت مناسب از شاگردان، خلق فرصتهای یادگیری برای مدلسازی، آموزش معلمان برای توجه بیشتر به نقش مدلها در یادگیری علوم و توجه به مدلسازی در برنامة درسی علوم، میتوان ضمن افزایش شایستگی مدلسازی، شاهد رشد مهارتهایی همچون استدلال علمی، پیشبینی رویدادها و توان حل مسئله بود.
