تحلیل و شناخت ظرفیت تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی شهری براساس مدل چرخة سازگاری تاب‌آوری (RAC) در کلان‌شهر اهواز

نویسندگان

1 دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2021.320214.1473
چکیده

تاب‌آوری رویکردی راهبردی برای افزایش ظرفیت مانایی و برگشت‌پذیری دارایی‌های توسعه در گستره‌های فضایی کلان یعنی شهرهاست. در این فرایند دارایی‌های زیرساختی حیاتی از دو جنبة تأثیرگذاری در روند حیات توسعه و آمایش شهرها و جذابیت آن‌ها برای تهدید اهمیت دوچندانی دارند. پژوهش حاضر با روش‌شناسی «توصیفی- تحلیلی» و با هدف شناخت ظرفیت تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی در آمایش شهری براساس ساختار مدل چرخة سازگاری تاب‌آوری (RAC) در کلان‌شهر اهواز انجام شده است. سؤال اصلی پژوهش این است که ظرفیت مورد نیاز زیرساخت‌های حیاتی در کلان‌شهر اهواز برای افزایش تاب‌آوری آن‌ها براساس مدل چرخة سازگاری تاب‌آوری چگونه است. برای گردآوری داده‌ها از روش پیمایشی به‌صورت ابزار پرسشنامه استفاده شده است. جامعة نمونه 100 نفر از کارشناسان و استادان دانشگاهی در کلان‌شهر اهواز هستند که به روش دلفی و نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. براساس شاخص‌های تبیین‌کنندة میزان تأثیرگذاری دارایی، ساختار شبکه‌ای دارایی، پوشش کالبدی دارایی، اهمیت مصرفی دارایی و سرانة مصرف دارایی، زیرساخت حیاتی برق براساس ساختار مدل تاب‌آوری در مرحلة فروپاشی و سازمان‌دهی مجدد، زیرساخت حیاتی مخابرات در مرحلة بهره‌وری و زیرساخت حیاتی حمل‌ونقل در مرحلة تعادل قرار دارد. براساس یافته‌های پژوهش به‌نظر می‌رسد زیرساخت حیاتی برق نیازمند ایجاد ظرفیت مانایی و بازیابی مجدد، زیرساخت حیاتی مخابرات نیازمند ایجاد ظرفیت رشد و زیرساخت حیاتی حمل‌ونقل نیازمند ایجاد ظرفیت توسعه در این کلان‌شهر هستند.