تحلیل و سطح‌بندی فضایی در سطح مناطق شهری برای دستیابی به گردشگری پایدار؛ مطالعه موردی: شهر اردبیل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 عضو هیات علمی دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 عضو هیات علمی دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2021.317702.1444
چکیده

سطح‌بندی و توسعه فضایی چگونگی گسترش یک پدیده از کانون یا دامنه و پهنه سرزمینی گسترش آن است. دراین‌بین، گردشگری به‌عنوان یکی از پدیده‌های مهم فضایی شهر است. ارزیابی وضعیت حاضر و نحوه پیشرفت به‌سوی پایداری گردشگری باعث توسعه در ابعاد اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، کالبدی-محیطی و نهادی در پهنه سرزمینی شهر می‌گردد. لازمه رسیدن به پایداری در ابعاد مختلف آن مستلزم وجود سنجه‌ها، شاخص‌ها و معیارهای سنجش گردشگری در جهت تحلیل، ارزیابی و تبیین وضعیت پایداری گردشگری است. این پژوهش از نوع تحقیقات کاربردی و رویکرد و نگرش آن، توصیفی- تحلیلی است. جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات موردنیاز به دو روش کتابخانه‌ای (اسنادی) و پیمایشی (میدانی) صورت گرفته است. پایایی ابزار تحقیق از طریق روش آلفای کرونباخ آزمون گردیده و نشان‌دهنده سطح بالای پایایی پرسشنامه است. این پژوهش با بهره‌گیری از مدل‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره ویکور[1]، الکتره[2]، [3]SAW و مدل ادغامی کپلند، مناطق چهارگانه شهر اردبیل ازلحاظ ارزیابی توسعه فضایی گردشگری شهری در سطح مناطق برای دستیابی به گردشگری پایدار با تأکید بر شاخص‌های اجتماعی – فرهنگی، اقتصادی، زیست‌محیطی و کالبدی رتبه‌بندی و اولویت‌بندی آن انجام‌گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان داد بااینکه نتایج هرکدام از مدل‌های بکار گرفته‌شده دارای تفاوت در اولویت و رتبه هستند ولی مدل ادغامی با ترکیب اهمیت هرکدام به نتیجه نهایی رسید و این مهم نشان‌دهنده یکسانی و ترکیب مدل‌ها با همدیگر جهت رسیدن به جواب واحد است. درنهایت ارزیابی و توزیع فضایی در مناطق شهری اردبیل به ترتیب شامل مناطق دو، یک، سه و پنج، چهار دارای اولویت هستند. [1]: VIKOR (Vlse Kriterijumsk Optimizacija Kompromisno Resenje)[2]: ELECTRE (Elimination et Choice in Translating to Reality)[3]: SAW