فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مطالعه، تصویری کامل از فعالیت پنج‌ دورة شورای اسلامی شهر مشهد دربارة «شهر و معلولان در شهر مشهد» ارائه شده است. شیوة مطالعه توصیفی-تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از روش‌های کمی-کیفی انجام شده ‌است. در گام اول، با مطالعة منابع داخلی و خارجی، جهت‌گیری‌های کلی برنامه‌ریزی‌ها در راستای حضور معلولان در فضای ‌شهر مشخص شد. در ادامه، در قالب تکنیک‌های تحلیل فضایی، الگوی ‌پراکنش معلولان در شهر مشهد سنجیده شد. نتایج بیانگر الگوی خوشه‌ای در استقرار توان‌یابان در شهر و ضرورت توجه به این الگو در برنامه‌ریزی‌ها را مطرح کرده است. سپس با مراجعه به آرشیو مصوبات شورا (شامل 4530 مصوبه‌ و بررسی ‌هریک از ‌آ‌ن‌ها) به شناسایی مصوبات مرتبط با معلولان، شامل 89 مصوبه (96/1 درصد کل مصوبات و میانگین ۱۸ مصوبه برای هر دوره) و ذخیره‌سازی آن‌ها در فایل اکسل اقدام شد. دسته‌بندی از داده‌ها با استفاده از روش‌های آمار توصیفی صورت گرفت. در ادامه بهره‌گیری از روش تحلیل‌ محتوا (در قالب کدگذاری باز، محوری و انتخابی)، رویکردهای حاکم بر برنامه‌ریزی هر دوره و درنهایت کل ‌دوره دربارة ارتقای فضای ‌شهر برای توان‌یابان را آشکار کرد. نتایج در کدگذاری‌ باز، شناسایی ۱۲ موضوع کلیدی در کدگذاری ‌محوری، چهار محور مهم و در کدگذاری انتخابی، سه مقولة مرکزی حضورپذیری، توجه به نیازهای اولیه و توجه به ارتقای جایگاه اجتماعی، سلامت و بهداشت توان‌یابان بود. تفسیر اطلاعات، حاکی از تغییر در رویکردهای هر دوره شورا در موضوعات گوناگون بود. نتایج بیانگر نبود رویکرد منسجم و هماهنگ در دوره‌های موردنظر در مواجهه با معلولان در فضای ‌شهر مشهد است. از دیگر سو، محور رویکردها، عمدتاً حمایتی (تکیه بر وابستگی فرد توان‌یاب به دیگران در فضا)، به‌جای مناسب‌سازی (تکیه بر بهبود وضعیت فضای‌ شهر برای حضور قائم به ذات و مستقل فرد توان‌یاب) است. در همین راستا پیشنهادهایی در قالب سه دورة زمانی کوتاه، میان‌مدت و بلندمدت ارائه شده‌ است.