ارزیابی آلودگی فلزات سنگین در رسوبات رودخانه گاماسیاب با استفاده از روش درونیابی در GIS
نویسندگان
1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر
2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر
3 استاد گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه ملایر
4 گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ملایر
doi
10.22034/gp.2023.14307چکیده
امروزه یکی از مهمترین مشکلات جهانی محیطزیست بخصوص در اکوسیستمهای آبی، آلودگی ناشی از فلزات سنگین است. با توجه به اینکه رسوبات منبع اصلی برای ذخیرهی فلزات سنگین میباشند، در این مطالعه رسوبات رودخانه گاماسیاب از نظر آلودگی به فلزات سنگین کروم، مس، نیکل، روی، آهن و منگنز مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از لایهبندی، نتایج در جیآیاس، با دو روش کریجینگ و فاصلهیابی وزنی معکوس، نقاط درونیابی شدند که نتایج حاصل، برتری روش فاصلهیابی وزنی معکوس را نشان داد. از شاخص ژئوشیمیایی مولر، ریسک اکولوژیکی و آنالیزهای آماری برای سنجش وضعیت آلودگی فلزات سنگین در رسوبات استفاده شد. نتایج محاسبه شاخص ژئوشیمیایی مولر بیانگر آن بود که در فصل بهار رسوبات رودخانه گاماسیاب از نظر آلودگی به تمام عناصر در طبقه غیر آلوده و در فصل تابستان از نظر آلودگی به تمام فلزات بهجز فلز نیکل در طبقه غیر آلوده قرار دارند. نتایج شاخص ریسک اکولوژیک نشان داد که رودخانه گاماسیاب از نظر غلظت فلزات سنگین مورد مطالعه در طبقه ریسک اکولوژیکی کم قرار میگیرد. بررسی نقشه پهنهبندی شاخص ریسک اکولوژیک و نقشه پهنهبندی و آنالیز نقاط داغ نشان میدهد که در فصل بهار نقاط با آلودگی بالا در بخش شرقی رسوبات رودخانه و در فصل تابستان در بخش غربی متمرکز شدهاند.