تأثیر مدیریت‌های مختلف آبیاری بر خصوصیات رویشی، عملکرد و میزان قند چغندرقند در استان لرستان

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل

2 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.

3 دانش‌آموخته دکتری آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل.

4 استاد گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان.

doi
10.22092/jwra.2017.113160
چکیده

هدف از این پژوهش بررسی اثرات مدیریت آبیاری روی خصوصیات رویشی، عملکرد و میزان قند چغندرقند (رقم منوژرم) و تعیین کارایی مصرف آب بود. آزمایش در منطقه الشتر واقع در استان لرستان در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی طی دو سال زراعی 1393 و 1394 انجام شد. در این تحقیق شش تیمار آبیاری شامل آبیاری کامل (رساندن رطوبت خاک در هر آبیاری به حد ظرفیت مزرعه) به­عنوان تیمار شاهد (T1)، رساندن رطوبت خاک در هر آبیاری به حد ظرفیت مزرعه و حذف آبیاری آخر (T2)، آبیاری گیاه به­میزان 10 درصد بیشتر از تیمار شاهد (T3)، آبیاری گیاه به­میزان 10 درصد کمتر از تیمار شاهد (T4)،آبیاری گیاه به­میزان 20 درصد کمتر از تیمار شاهد (T5) و آبیاری گیاه به­میزان 30 درصد کمتر از تیمار شاهد (T6)اعمال گردید. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر تیمارهای مختلف آبیاری بر صفات شاخص سطح برگ، وزن خشک ریشه، زیست توده، عملکرد ریشه، درصد قند، عملکرد قند و کارایی مصرف آب قند در سطح احتمال یک درصد و بر روی صفت وزن خشک برگ و کارایی مصرف آب ریشه در سطح احتمال پنج درصد معنی­دار گردید. بین تیمارهای T2، T3 و T4 تفاوت معنی­داری از نظر خصوصیات رویشی، عملکرد ریشه، وزن خشک ریشه گیاه و عملکرد قند وجود نداشت ولی این تیمارها خصوصیات یاد شده را به­طور معنی­داری نسبت به تیمارهای T5 و T6 افزایش دادند. هم­چنین با توجه به اینکه، بیشترین مقدار کارایی مصرف آب بر اساس تولید ریشه و کارایی مصرف آب بر اساس تولید قند در تیمارهای T2 و T4 به­دست آمد، بنابراین برای صرفه­جویی در مصرف آب و جلوگیری از هدر رفت آن در زراعت چغندرقند در استان لرستان، حذف آبیاری آخر یا کاهش میزان آب در هر آبیاری تا 10 درصد توصیه می­گردد.