بهینه‌سازی القای سوسپانسیون سلولی در گون مولد کتیرا (Astragalus verus)

نویسندگان

1 استادیار بیوتکنولوژی کشاورزی و عضو هیأت علمی مجتمع اموزش عالی شیروان

2 دانش اموخته کارشناسی ارشد بیوتکنولوزی کشاورزی، مجتمع آموزش عالی شیروان، شیروان، خراسان شمالی، ایران.

3 استادیار بیوتکنولوژی کشاورزی و عضو هیأت علمی مجتمع اموزش عالی

4 دانشیار بیوتکنولوژی کشاورزی و عضو هیأت علمی مجتمع اموزش عالی شیروان

doi
10.22103/jab.2019.2246
چکیده

هدف: گون Astragalus verus یکی از گونه‌های خوب برای تولید کتیرا است. این مطالعه با هدف بهینه­سازی کشت سوسپانسیون سلولی در این گیاه انجام شد.  مواد و روش­ها: ابتدا بهینه­سازی کالوس­زایی و سپس بهینه­سازی سوسپانسیون سلولی انجام شد. آزمایش کالوس­زایی در قالب فاکتوریل با ریزنمونه­های ریشه، هیپوکوتیل و کوتیلدون در محیط کشت MS حاوی BAP در ترکیب با 2,4-D و  NAAدر پنج تکرار انجام شد. در آزمایش بهینه‌سازی سوسپانسیون سلولی، کالوس‌های حاصل از محیط کشت NAA و 2,4-D در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با 16 تیمار هورمونی در سه تکرار بررسی شدند. همچنین کاربرد تیمار‌های تاریکی، اسیدآسکوربیک، پلی­وینیل­پیرولیدون و کلات­کننده آهن EDTA  جهت کنترل ترکیبات فنولی بررسی شد. نتایج: بیشترین درصد کالوس‌زایی در محیط کشت 2,4-D از ریزنمونه ریشه با میانگین 67 درصد بدست آمد. بهترین تیمار هورمونی سوسپانسیون سلولی شامل سه میلی‌گرم در لیتر2,4-D در ترکیب با 5/0 میلی‌گرم در لیتر Kin با میانگین 277/0 زنده‌مانی، و 040/0 گرم وزن خشک (در پنج میلی­لیتر) بود. در مطالعه تاثیر مهار‌کننده‌های قهوه‌ای شدن بیشترین وزن خشک از تیمار 100 میلی­گرم در لیتر اسید­اسکوربیک با میانگین 76/0گرم (در پنج میلی­لیتر) بدست آمد که در جلوگیری از قهوه ای شدن بسیار موثر بود. نتیجه­ گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که 2,4-D می­تواند به تنهایی جهت القای کالوس مناسب و در ترکیب با Kin برای تولید سوسپانسون سلولی گون قابل استفاده باشد. همچنین مشخص شد که اسید­اسکوربیک می­تواند به­خوبی فرایند قهوه­ای شدن سلول­های سوسپانسیون سلولی را کنترل نماید. نتایج این مطالعه می تواند جهت تولید درون شیشه­ای کتیرا مورد استفاده قرار گیرد.