مقایسه و کاربرد مدلهای جنگل تصادفی، چاید و زمینآمار در پیشبینی هدایت هیدرولیکی اشباع خاک
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل
3 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل
doi
10.22059/ije.2023.355562.1715چکیده
هدایت هیدرولیکی اشباع یکی از خصوصیات مهم هیدرولیکی در علوم مرتبط با آب، خاک و کشاورزی است که در مدلسازی حرکت املاح و آب در خاک بسیار اهمیت دارد. اندازهگیری آزمایشگاهی و صحرایی آن دشوار، وقتگیر و پرهزینه است و امکان شناسایی تغییرپذیری مکانی و زمانی آن در مقیاس وسیع وجود ندارد. این پارامتر را میتوان با استفاده از پارامترهای زودیافت خاک برآورد کرد. تحقیق حاضر به منظور پیشبینی هدایت هیدرولیکی اشباع خاک با استفاده از روشهای جنگل تصادفی، چاید و زمینآمار در شهرستان هیرمند انجام گرفت. برای این منظور، تعداد 130 نمونه خاک از سطح (0ـ 30 سانتیمتری) جمعآوری و برای انجام آزمایش و آنالیزها، به آزمایشگاه انتقال داده شد. در آزمایشگاه پارامترهای هدایت هیدرولیکی اشباع خاک، بافت خاک، کربن آلی، اسیدیته، هدایتالکتریکی و کربناتکلسیم اندازهگیری شد. سپس با استفاده از پارامترهای اندازهگیریشده و با استفاده از مدلهای چاید، جنگل تصادفی و زمینآمار هدایت هیدرولیکی اشباع برآورد شد. 20 الگوی مختلف از ترکیب پارامترهای زودیافت خاک به عنوان ورودی به مدل چاید و جنگل تصادفی در نظر گرفته شد. از بین ترکیبات مختلف بر اساس MAE کمتر و R بالاتر ترکیب بهتر انتخاب شد. نتایج نشان داد مدل جنگل تصادفی با داشتن بالاترین ضریب تبیین (98/0) و کمترین مقدار خطای مطلق میانگین (و 0019/0) بهترین مدل برای پیشبینی هدایت هیدرولیکی اشباع خاک در منطقۀ هیرمند است. نتایج پهنهبندی نشان داد مقدار هدایت هیدرولیکی اشباع خاک در نقاط غرب، مرکز و شمال شرق بیشتر از سایر نقاط بود.