برآورد طول دوره رشد گندم دیم بر پایۀ روش ناحیه بندی اکولوژیکی FAO برای اقلیم ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکدگان ابوریحان دانشگاه تهران

2 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران

3 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران

4 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران

doi
10.22059/ije.2023.360033.1733
چکیده

برای انجام برنامه‌ریزی مناسب جهت انجام عملیات زراعی و آگاهی از زمان مناسب کاشت گندم دیم، برآورد طول دورۀ رشد (LGP) و آغاز و پایان آن، اهمیت ویژه‌ای دارد. در این پژوهش طول دورۀ رشد گندم دیم به منظور طول آماری 30 ساله (1371 تا 1400) برای 38 ایستگاه سینوپتک کشور با بهره‌گیری از پارامترهای دما و بارش برآورد شده است. روش مورد استفاده برای برآورد طول رشد، روش پیشنهادی دستورالعمل ناحیه‌بندی اکولوژیکی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) است. در این روش با پیدا کردن نقاط تقاطع گراف‌های بارش و 50 درصد تبخیر و تعرق پتانسیل، آغاز و پایان رشد، طول دورۀ رشد استخراج شده و سپس، با نتایج ارائه‌شده برای طول دورۀ رشد در نشریۀ طبقه‌بندی اکولوژیکی سازمان فائو (GAEZ) و پژوهش‌های قبلی تخمین فصل رشد با روش درجۀ روز رشد، مورد مقایسه قرار گرفته است. برپایۀ نتایج به‌دست‌آمده، ایستگاه آستارا با داشتن 301 روز طول دورۀ رشد و ایستگاه‌های اصفهان، سراوان، طبس، سمنان، زاهدان و کرمان با داشتن صفر روز طول دورۀ رشد، به‌ترتیب بیشترین و کمترین طول دورۀ رشد را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین نتایج نشان داد استفاده از روش FAO برای برآورد طول دورۀ رشد در مناطق خشک، تخمین‌های واقع‌بینانه‌تری را نسبت به روش درجۀ روز رشد به دست می‌آورد.