بررسی فرونشست دشت اسفراین به علت بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی
نویسندگان
1 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد، گروه مهندسی نقشهبرداری، دانشکدۀ عمران و حملونقل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد مهندسی عمران آب و سازههای هیدرولیکی و عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
3 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد، گروه مهندسی نقشهبرداری، دانشکدۀ مهندسی نقشهبرداری و اطلاعات مکانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد مهندسی سنجش از دور، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی فناوری پیشرفتۀ کرمان، ایران
5 دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند
doi
10.22059/ije.2023.358148.1724چکیده
فرونشست زمین یکی از مخاطرات طبیعی است که به صورت تدریجی در بسیاری از مناطق ایران اتفاق میافتد. برای جلوگیری از پیشروی فرونشست باید علل رخداد آن بررسی شود تا با توجه به ویژگیهای هر منطقه تصمیمگیریها مبتنی بر واقعیت باشد. افت سطح آب زیرزمینی یکی از عوامل مهم مؤثر بر فرونشست است، ولی به دلیل پیچیدگی ارتباط فرونشست با عوامل تأثیرگذار دیگر، نمیتوان به صورت عام یک رابطۀ خطی مستقیم بین تغییرات سطح آب زیرزمینی و فرونشست در نظر گرفت. این تحقیق با هدف بررسی رابطۀ بین فرونشست و تغییرات سطح آب زیرزمینی به بررسی همبستگی بین دو پارامتر یادشده در بازۀ زمانی 1395 تا 1400 در منطقۀ اسفراین پرداخته است. در این راستا، سری زمانی تداخلسنجی راداری و سری زمانی سطح آب زیرزمینی چاههای پیزومتری در منطقۀ اسفراین مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. به منظور بررسی جابهجاییهای زمین در دشت اسفراین، نقشۀ جابهجایی با 24 تصویر Sentinel-A از روش PSInSAR تهیه شد. مقادیر نرخ جابهجایی سالانه در منطقۀ مورد مطالعه، بین 07/0 تا 67 میلیمتر برآورد شد. همچنین، حداکثر مقدار جابهجایی تجمعی دشت اسفراین در بازۀ زمانی درنظرگرفتهشده در این پژوهش، به حدود 39 سانتیمتر رسید. همچنین، نتایج نشان داد با کاهش سطح آب زیرزمینی، مقدار فرونشست در منطقۀ مورد مطالعه افزایش یافته است.
