ارزیابی اثر نظام ارزی بر پدیده عبور نرخ ارز: کاربرد رهیافت جورسازی امتیاز تمایل

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان

3 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان

4 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22059/jte.2021.328879.1008519
چکیده

عبور نرخ ­ارز و شناسایی عوامل مؤثر بر تغییرات آن برای اتخاذ سیاست‌های مختلف اقتصادی از جمله سیاست‌های ارزی و تجاری، حائز اهمیت است. نظام ارزی حاکم بر کشورها منشأ تحولات نرخ ارز و قیمت‌ها و تأثیرگذار در تدوین سیاست‌های ارزی می‌باشد. از بین عوامل مختلف اثرگذار بر عبور نرخ ­ارز، نظام ارزی علی­رغم اهمیتی که دارد، در مطالعات تجربی کمتر موردتوجه قرار گرفته ­است؛ بر این اساس، مقاله حاضر به­دنبال یافتن پاسخ این سؤال است که چگونه عبور نرخ ­ارز به قیمت‌های وارداتی تحت تأثیر نظام­های مختلف ارزی قرار می­گیرد. به‌عبارت دیگر، درجه عبور نرخ ارز در کدام یک از نظام­های ارزی کمتر و در کدام یک بیشتر است؟ برای پاسخ به این سؤال از رهیافت جورسازی امتیاز تمایل که به­نوعی روشی ناپارامتریک محسوب می­شود، استفاده شده است و چگونگی اثر نظام ارزی بر عبور نرخ ارز در شرایطی که سایر عوامل اثرگذار کنترل می‌شوند، مورد ارزیابی قرارگرفته است. بدین منظور از داده­های مقطعی مربوط به 118 کشور درحال­توسعه با نظام­های ارزی مختلف در سال 2019 استفاده شده است. براساس این رهیافت، برای بررسی اثر نهایی نظام ارزی بر عبور نرخ ارز و جداکردن اثر بقیه متغیرها، سایر عوامل مؤثر نظیر نرخ ارز اسمی، هزینه نهایی صادرکنندگان، رشد تولید ناخالص داخلی حقیقی، باز بودن تجاری، رشد نقدینگی و تورم به­عنوان متغیرهای جورشده در نظر گرفته ‌شده­اند. نتایج حاکی از آن است که عبور نرخ ارز نسبت به نوع نظام ارزی اتخاذ­شده واکنش نشان داده، به­طوری­که اتخاذ نظام ارزی شناور منجر به کاهش عبور نرخ ارز شده است.طبقه­بندی JEL: C21، E31، F33، O57