ارزیابی اثر نظام ارزی بر پدیده عبور نرخ ارز: کاربرد رهیافت جورسازی امتیاز تمایل
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان
2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان
3 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان
4 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22059/jte.2021.328879.1008519چکیده
عبور نرخ ارز و شناسایی عوامل مؤثر بر تغییرات آن برای اتخاذ سیاستهای مختلف اقتصادی از جمله سیاستهای ارزی و تجاری، حائز اهمیت است. نظام ارزی حاکم بر کشورها منشأ تحولات نرخ ارز و قیمتها و تأثیرگذار در تدوین سیاستهای ارزی میباشد. از بین عوامل مختلف اثرگذار بر عبور نرخ ارز، نظام ارزی علیرغم اهمیتی که دارد، در مطالعات تجربی کمتر موردتوجه قرار گرفته است؛ بر این اساس، مقاله حاضر بهدنبال یافتن پاسخ این سؤال است که چگونه عبور نرخ ارز به قیمتهای وارداتی تحت تأثیر نظامهای مختلف ارزی قرار میگیرد. بهعبارت دیگر، درجه عبور نرخ ارز در کدام یک از نظامهای ارزی کمتر و در کدام یک بیشتر است؟ برای پاسخ به این سؤال از رهیافت جورسازی امتیاز تمایل که بهنوعی روشی ناپارامتریک محسوب میشود، استفاده شده است و چگونگی اثر نظام ارزی بر عبور نرخ ارز در شرایطی که سایر عوامل اثرگذار کنترل میشوند، مورد ارزیابی قرارگرفته است. بدین منظور از دادههای مقطعی مربوط به 118 کشور درحالتوسعه با نظامهای ارزی مختلف در سال 2019 استفاده شده است. براساس این رهیافت، برای بررسی اثر نهایی نظام ارزی بر عبور نرخ ارز و جداکردن اثر بقیه متغیرها، سایر عوامل مؤثر نظیر نرخ ارز اسمی، هزینه نهایی صادرکنندگان، رشد تولید ناخالص داخلی حقیقی، باز بودن تجاری، رشد نقدینگی و تورم بهعنوان متغیرهای جورشده در نظر گرفته شدهاند. نتایج حاکی از آن است که عبور نرخ ارز نسبت به نوع نظام ارزی اتخاذشده واکنش نشان داده، بهطوریکه اتخاذ نظام ارزی شناور منجر به کاهش عبور نرخ ارز شده است.طبقهبندی JEL: C21، E31، F33، O57