بررسی نقش نگرشهای والدین و معلمان به مدرسه در احساس تعلق دانشآموزان به مدرسه: نقش واسطهای انگیزش تحصیلی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد آموزش و پرورش ابتدایی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز
2 دانشیار روانشناسی تربیتی، بخش مبانی تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز
3 دانشیار روانشناسی تربیتی، بخش مبانی تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز
doi
10.22099/jsli.2022.6570چکیده
هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش واسطهای انگیزش تحصیلی در رابطهی بین نگرشهای والدین و معلمان به مدرسه و احساس تعلق به مدرسه در دانشآموزان دوره ابتدایی بود. شرکتکنندگان این پژوهش شامل160 دانشآموز دختر و پسر پایههای پنجم و ششم ابتدایی شهر شیراز و مادرانشان به همراه معلمان آنها (32 نفر) بودند که با روش نمونهگیری چندمرحلهای انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه تعلق به مدرسه بری و همکاران، پرسشنامه نگرش والدین به مدرسه سامال، پرسشنامه نگرش معلمان به مدرسه تالیس، و پرسشنامه انگیزش تحصیلی رایان و کانل استفاده گردید. برای تعیین پایایی و روایی ابزارها به ترتیب از روش آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. شواهد مؤید روایی و پایایی مطلوب پرسشنامهها بود. دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS و AMOS مورد تحلیل قرار گرفت و شاخصهای برازش مدل استخراج و مدل پژوهش تأیید گردید. یافتهها نشان دادند که نگرش والدین به مدرسه هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیر مستقیم و با واسطهگری انگیزش تحصیلی پیشبینیکننده مثبت و معنیدار احساس تعلق به مدرسه در دانشآموزان بود؛ اما نگرش معلمان به مدرسه فقط به صورت مستقیم در احساس تعلق به مدرسه نقش معنیداری نشان داد. همچنین، هرچند بعدهای سبک تنظیم خودکنترلی و سبک تنظیم خوداستقلالی در باورهای انگیزش هر دو پیشبینیکننده مثبت و معنیدار احساس تعلق به مدرسه در دانشآموزان بودند لیکن بعد خوداستقلالی پیشبینی کننده قویتری در این خصوص بود. در راستای یافتههای این پژوهش پیشنهاد میشود در نظام تربیتی خانواده و مدرسه، به نگرشها و باورهای والدین و معلمان به مدرسه به عنوان افراد تأثیرگذار توجه بیشتری گردد تا زمینه انگیزش تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه در دانشآموزان فراهم گردد.