بازنمایی تجربۀ یاددهی-یادگیری در کلاسهای پر ازدحام از منظر معلمان: پژوهشیکیفی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 استاد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
doi
10.22099/jsli.2022.6571چکیده
این تحقیق با هدف بررسی تجارب معلمان از فرایند یاددهی- یادگیری در کلاسهای پر ازدحام صورت گرفت. پرسشهای پژوهشی از پارادایم نظریۀ دادهبنیاد پیروی کرده و عبارت بودند از: کدام زمینهها چرایی کلاسهای پر ازدحام را توضیح میدهند؟ پدیدۀ محوری کدام است؟ فرایندها و شرایط علّی کلاسهای پر ازدحام چیست؟ چه مباحث خاصی بر آن اثرگذار است؟ پیامدهای ناشی از راهبردها کدامند؟ مشارکتکنندگان 30 نفر از معلمان دورۀ ابتدایی شهر سنندج در استان کردستان بودند که تجربۀ چند سالۀ یاددهی در کلاسهای پر ازدحام را داشتند. ابزار آفرینش دادهها یک منشور مصاحبۀ نیمهساختارمند با هفت سئوال اصلی بود. تحلیل دادهها به روش نوخاسته و در قالب کدگذاری نظری سه مرحلهای انجام گرفت. در مجموع، تعداد 117 کد بدوی، 50 کد محوری و 19 کد گزینشی احصا گردید. یافتهها آشکار کرد که چگونه بیعدالتی در توزیع منابع مالی و انسانی در آموزش و پرورش، میزان مشارکت والدین و معیارهای انتخاب مدرسه به تشکیل کلاسهای پر ازدحام میانجامد. نتایج همچنین گویای آن بودند که معلمان در کلاسهای پر ازدحام در زمینۀ یاددهی به شیوۀ مهیج و فعال، برقراری نظم و انضباط، سنجش و ارزشیابی آموختههای فراگیران با چالش روبرو شده بودند. با ازدحام فراگیران در برخی مدارس، پیامدهای اجتنابناپذیری همچون بیتوجهی به تفاوتهای فردی فراگیران، عدم امکان خود-بهسازی معلمان، یاددهی غیر کیفی و تشکیل کلاسهای استادیومی بروز میکند که موجب بهحاشیه راندهشدن یادگیری و تمرکز بر نظم و مدیریت کلاس میشود. نتایج این پژوهش از اشارات کاربردی مفیدی برای نظام آموزشی و تربیت معلمان برخوردار است. میتوان گفت تدریس در کلاس پر ازدحام وضعیتی پیچیده در زندگی واقعی مدرسه است و معلمان باید برای ساخت دانش خود از مهارتهای مورد نیاز برای مقابله با این چالش بهرهمند شوند.