فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش حاضر تعیین نقش واسطه­ای فرایندهای خودتنظیمی رفتاری در رابطة بین مؤلفه‌های ادراک شایستگی و ابعاد کنش‌وری نوجوانان در گروهی از دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ اول شهر شیراز است. طرح پژوهش از نوع همبستگی است و مدل پژوهش با استفاده از روش تحلیل مسیر آزمون شد. شرکت‌کنندگان 380 نفر (192 دختر و 188 پسر) از دانش‌آموزان بودند که به روش نمونه­گیری خوشه­ای تصادفی انتخاب شدند و مقیاس نیمرخ ادراک خود نوجوانان، پرسشنامه خود‌تنظیمی و مقیاس کنش‌وری نوجوانان را تکمیل کردند. روایی و پایایی مقیاس­های پژوهش نیز با استفاده از روش تحلیل عاملی و ضریب آلفای کرونباخ بررسی و تایید شد. برای تحلیل داده­های توصیفی و ماتریس همبستگی بین متغیرهای پژوهش از نرم­افزار SPSS نسخه 24 و برای آزمون فرضیه­‌ها و مدل پژوهش از نرم­افزار AMOS نسخه 24 استفاده شد. یافته­ها نشان دادند که مدل پژوهش با داده­های جمع­آوری شده برازش مطلوبی دارد. مطابق یافته­ها برخی از ابعاد ادراک شایستگی توانستند رشد مثبت و رفتار ضد اجتماعی از بین مؤلفه‌های کنش‌وری نوجوانان را به طور مستقیم پیش­بینی کنند، به این صورت که ادراک شایستگی رفتاری به طور مستقیم باعث افزایش رشد مثبت و کاهش رفتار ضد اجتماعی می‌شود. خودارزشمندی کلی نیز به طور مستقیم و منفی می­تواند دشواری‌های هیجانی را پیش­بینی کند. همچنین، فرضیه اصلی پژوهش مبنی بر نقش واسطه‌ای خودتنظیمی رفتاری بین مؤلفه‌های ادراک شایستگی و کنش‌وری نوجوانان  مورد تایید قرار گرفت. یافته­ها بیان­گر نقش مهم خودتنظیمی رفتاری و ادراک شایستگی در پیش‌بینی کنش‌وری نوجوانان از جمله رشد مثبت، دشواری‌های هیجانی، رفتارهای ضد اجتماعی و رفتار مخالفت‌جویانه است. بنابراین پیشنهاد می­شود در نظام‌های تربیتی به شکل‌گیری ادراک مثبت و خوداگاهی هر چه بیشتر نوجوانان توجه شود تا زمینه بهبود خودتنظیمی و افزایش کنش‌های مثبت نوجوانی فراهم گردد.