ارزیابی اقتصادی سامانه‌های آبیاری قطره‌ای و غرقابی در مزارع توت‌فرنگی منطقه بابلسر

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، واحد قائم‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم‌شهر، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم‌شهر.

doi
10.22092/jwra.2017.109909
چکیده

تحقیق حاضر به منظور ارزیابی اقتصادی سیستم آبیاری تحت فشار در مزارع کشت توت­فرنگی شهرستان بابلسر طی یک دوره چهار ساله از سال 1391 تا 1394 صورت پذیرفت. در ابتدا، با استفاده از روش نمونه‌­گیری طبقه‌بندی نسبی تعداد 282 مزرعه کشت توت­فرنگی (170 مزرعه با سیستم آبیاری غرقابی و 112 مزرعه مجهز به سیستم آبیاری قطره‌ای) انتخاب گردید. آمار مربوط به هزینه و درآمد مزارع نمونه در طول چهار سال و با همکاری جهاد کشاورزی شهرستان بابلسر و بهره‌برداران نمونه جمع­آوری شد. سپس داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از شاخص­های ارزش حال خالص، نسبت منفعت به هزینه و نرخ بازده داخلی مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش، بهره‌برداری از هر دو روش غرقابی و آبیاری قطره‌ای برای محصول توت­‌فرنگی توجیه اقتصادی دارد. همچنین نتایج حاکی از این می­باشد که در روش قطره‌ای ارزش حال خالص و نسبت منفعت به هزینه بزرگتر از روش غرقابی می‌باشد. مطابق با نتایج، نرخ بازده داخلی روش قطره ای نیز بیشتر از نرخ بازده داخلی روش غرقابی و برابر با 48 درصد بوده در حالی‌که این نرخ برای آبیاری غرقابی 37 درصد می­باشد. همچنین نسبت منفعت به هزینه در روش قطره­ای برابر با ۴۸/۱ بوده در حالی که در روش غرقابی این نسبت برابر با ۳۷/۱ می­باشد. بنابراین با توجه به بحران کم آبی در منطقه و کل کشور پیشنهاد می­گردد که به توسعه سیستم­های آبیاری قطره­ای جهت حفظ منابع آبی منطقه و کشور بیش از پیش توجه گردد.