فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده از معادلات پیچیدۀ هیدرولیکی برای تخمین رسوب نیاز به استفاده از داده‏های زیادی دارد که در بسیاری از رودخانه‌ها در دسترس نیستند. بنابراین، برای برآورد رسوب از معادلات ساده‏تری همچون منحنی سنجه استفاده می‏شود. در برخی موارد منحنی‏های سنجه دقت مناسبی ندارند. برای رفع این مشکل، از ضرایب اصلاحی و تقسیم‏بندی داده‏ها بر مبنای عوامل مختلف استفاده می‏شود. تحقیق حاضر، با هدف امکان‏سنجی استفاده از روش‏های مختلف اصلاحی و تقسیم‏بندی داده‏ها برای افزایش دقت در استفاده از این منحنی‏ها در ایستگاه‏های پاتاوه، قلات و شاه‌مختار رودخانۀ بشار استان کهگیلویه و بویراحمد انجام شد. مد‏ل‏های مختلف منحنی سنجه با استفاده از 7 شاخص خطاسنجی ارزیابی شدند. نتایج نشان داد هرگونه تقسیم‏بندی زمانی داده‏ها، دقت تخمین رسوب را افزایش می‏دهد و تقسیم‏بندی ماهانه و فصلی داده‏ها، به ‏طور میانگین، به‏ترتیب 61 و 36 دقت تخمین‏ها را افزایش داد. اگرچه استفاده از مدل حد واسط داده‏ها 70 درصد امتیاز بیشتری از مدل سالیانه داشت‌، استفاده از روش اصلاحی فائو موجب کاهش 22 درصدی دقت برآوردها شد. به طور کلی، با وجود تأثیر مثبت مدل‌های اقلیمی، هیدرولوژیکی و پوشش گیاهی بر افزایش دقت معادلات سنجه، به‌ترتیب به میزان 35، 28 و 20 درصد، هیچ‏یک مدل برتر نبودند. نتایج تحقیق تأیید کرد که تولید و انتقال رسوب معلق در رودخانه تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله عوامل اقلیمی و پوشش گیاهی قرار دارد. توجه به این تغییرات در استفاده از معادلات دبی‌ـ رسوب موجب افزایش دقت در برآورد رسوب رودخانه می‏شود.