نقش واسطه‌گری ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی در رابطه بین ادراک از محیط کلاس و خودتنظیمی تحصیلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت

2 استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت

3 استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت

4 دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت

doi
10.22099/jsli.2021.6314
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه‌ای ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی در رابطه بین ادراک از محیط کلاس با خودتنظیمی تحصیلی صورت گرفت و از نوع همبستگی بود. بدین منظور تعداد 225 دانش‌آموز دختر دوره دوم متوسطه از میان دانش‌آموزان مدارس شهر شیراز در سال تحصیلی 99-1398 به روش خوشه­ای تصادفی انتخاب شدند و مقیاس ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی گانیه، پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی سواری و عرب‌زاده  و پرسشنامه ادراک از محیط کلاس جنتری و همکاران را تکمیل کردند. یافته‌های حاصل از استفاده از روش آماری مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد که متغیر ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی در رابطه بین ادراک از محیط کلاس و خودتنظیمی تحصیلی نقش واسطه‌ای ‌دارد. بدین معنی که افزایش ادراک مثبت از محیط کلاس (علاقه، چالش، انتخاب و لذت) باعث افزایش ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی و سپس خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان می‌شود. بنابراین می‌توان گفت که جدا از عوامل اثرگذار آموزشی، ارضای نیازهای اساسی روان‌شناختی به عنوان یک متغیر واسطه­گر می‌بایست در جهت بهبود خودتنظیمی تحصیلی مد نظر قرار گیرد.