تأثیر محرکهای نشانهای فراشناختی و هیجانی بر صحت نظارت، صحت تنظیم و انواع بار شناختی دانشآموزان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی
2 استاد گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی
3 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی
4 استاد گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی
5 دانشیار گروه سنجش و اندازهگیری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.22099/jsli.2021.6317چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر محرکهای نشانهای فراشناختی و هیجانی بر صحت نظارت، صحت تنظیم و انواع بار شناختی دانشآموزان بود. روش پژوهش، آزمایشی با طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل بود. برای این منظور 64 دانشآموز دختر پایهی هفتم با انتساب تصادفی به سه گروه آزمایش و یک گروه کنترل تقسیم شدند. در پیشآزمون، تمام شرکتکنندگان پس از مطالعهی متن امتحانی، نمرهی خود را در امتحان پیشبینی کرده، پاراگرافهایی که نیازمند مطالعهی مجدد بودند را مشخص کرده، و به پرسشنامهی بار شناختی پاسخ دادند. سپس آزمونی از محتوای متن مطالعه شده گرفته شد تا صحت پیشبینیهای شرکتکنندگان مشخص شود. در پسآزمون نیز روند کار به همین ترتیب بود با این تفاوت که پس از مطالعهی متن امتحانی، گروههای آزمایش، نشانههای نظارتی تشخیصی اعم از فراشناختی و هیجانی را دریافت کردند. به این صورت که گروه آزمایش اول، نشانههای نظارتی فراشناختی را در قالب سؤالات تحریککننده دریافت کرد (محرکهای نشانهای فراشناختی)، گروه آزمایش دوم به تفکر دربارهی هیجانات معرفتی خود برانگیخته شد (محرکهای نشانهای هیجانی) و گروه آزمایش سوم نیز هر دو نوع محرک نشانهای را دریافت کرد. اما گروه کنترل هیچ محرک نشانهای دریافت نکرد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد نمرات صحت نظارت، صحت تنظیم و بار مطلوب گروههای آزمایش، نسبت به گروه کنترل در پسآزمون، به طور معنیداری بالاتر بود. اما به لحاظ بار شناختی درونزاد تفاوت معنیداری بین گروهها مشاهده نشد. همچنین نمرهی بار برونزاد در گروه محرکهای نشانهای فراشناختی به طور معنیداری با گروه کنترل و گروه محرکهای نشانهای هیجانی تفاوت داشت. به نظر میرسد ارائهی محرکهای نشانهای، با فراهم کردن نشانههای مقتضی به دانشآموزان، ظرفیت حافظهی کاری آنها را به یادگیری اختصاص داده و ارزیابیشان را از یادگیری خود واقعیت میبخشد.