فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چارچوب‏های حسابداری آب به عنوان یک سیستم پشتیبانی تصمیم مدیریت آب در سطح حوضه‏های آبریز، جایگاه ویژه‏ای بین پژوهشگران و مدیران صنعت آب پیدا کرده است. هدف اصلی این پژوهش، ارائۀ یک روش کاربردی به منظور تدقیق سهم منابع آب سطحی و زیرزمینی در جدول‌های تأمین/مصرف فیزیکی چارچوب حسابداری آب زیست‌محیطی‌ـ اقتصادی (SEEWA-Water) در مقیاس شبکۀ آبیاری، به عنوان یک سیستم کوچک‌مقیاس مدیریت آب است. ضرورت به‌کارگیری یک سیستم حسابداری آب برای مقیاس‏های مدیریتی کوچک‏، شفاف‏سازی میزان مصارف و منابع در بهره‏برداری معمول و تهیۀ یک پایگاه دادۀ مورد اعتماد برای ارائۀ راهکارهای بهبود عملکرد بهره‏برداری است. روش انجام تحقیق عبارت است از: 1) تحلیل مکانی توزیع آب سطحی بر پایه نتایج شبیه‏سازی تحویل آب بین آبگیرهای درجۀ 2و 3 در شبکۀ آبیاری با استفاده از مدل انتگرالی‌ـ تأخیری؛ 2) تحلیل داده‏های مشاهدانی چاه‏های بهره‏برداری دارای مجوز واقع در محدودۀ شبکه و ارزیابی مکانی میزان برداشت آب زیرزمینی در هر محدودۀ واحد زراعی درجۀ 3 در محیط GIS؛ 3) به‏روزرسانی میزان تقاضای آب کشاورزی بر پایۀ محاسبۀ نیاز آبی محصولات غالب آخرین الگوی کشت در شبکه توسط نت‏وات و مقایسۀ آن با مقادیر حق‌آبۀ سنتی است. روش معرفی‌شده در شبکۀ آبیاری آبشار اصفهان، به عنوان مطالعۀ موردی این تحقیق، استفاده شد. نتایج شبیه‏سازی توزیع آب سطحی، تحت سناریوهای مختلف بهره‏برداری کانال‏های اصلی و فرعی شبکۀ آبشار نشان داد متوسط شاخص کفایت توزیع آب سطحی در محدود‏های 94-69 درصد، 86-41 درصد و 78-21  درصد به‌ترتیب در منطقۀ بالادست، میانی و پایین‏دست شبکه است. همچنین تحلیل مکانی توزیع آب سطحی و برداشت آب زیرزمینی بیانگر آن است که سهم آب زیرزمینی در تأمین تقاضای کشاورزی 96/3 درصد و 54/5 درصد به‌‌ترتیب در محدودۀ شمالی و جنوبی شبکه به دست آمد. نتایج به‌دست‌آمده مبنای تکمیل جدول تأمین فیزیکی آب قرار گرفت و به‏تفکیک محصولات اصلی الگوی کشت ارائه شد. شایان یادآوری است که روش ارائه‌شده در تکمیل اطلاعات جدول فیزیکی تأمین آب روش حسابداری آب اقتصادی‌ـ زیست‏محیطی این پژوهش قابلیت استفاده برای تمام شبکه‏های آبیاری ایران را دارد.