ارزیابی تنوع ژنتیکی جمعیت‌های مختلف آویشن‌ دنایی (Thymus daenensis Celak.) با استفاده از نشانگر ISSR

نویسندگان

1 خیابان ذوب آهن- پردیس کشاورزی و منابع طبیعی- گروه باغبانی

2 استاد، گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشجوی سابق دکتری دانشگاه تهران، استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران.

doi
10.22103/jab.2018.2151
چکیده

ارزیابی تنوع جمعیت‌های مختلف یک گونه گیاه وحشی از نخستین و مهمترین گام‌های اهلی‌سازی و اصلاح نژاد آن می‌باشد. گیاه دارویی آویشن دنایی (Thymus daenensis Celak.) از گیاهان اندمیک ایران بوده که به لحاظ درصد اسانس و نیز تیمول بالای آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و لذا ارزیابی جمعیت‌های مختلف آن در راستای اهلی‌سازی این گونه گیاهی امری ضروری به نظر می‌رسد. بدین منظور در این پژوهش از 13 آغازگر ISSR جهت بررسی تنوع درون و بین جمعیتی هشت جمعیت از این گیاه شامل ملایر 1، ملایر 2، اراک، خانه‌میران بالا، خانه‌میران پائین، زاغه و شازند استفاده گردید که در مجموع 293 باند ایجاد نمودند. محتوای اطلاعات چندشکلی (PIC) محاسبه شده برای آغازگر‌ها از 08/0 تا 15/0 متغیر بود. تنوع درون جمعیت‌ها بسیار بیشتر از تنوع بین جمعیت‌ها بود، طوریکه 98 درصد واریانس مربوط به درون جمعیت‌ها و تنها 2 درصد مربوط به بین جمعیت‌ها بود. فاصله ژنتیکی جمعیت‌ها ارتباط نزدیکی با فاصله جغرافیایی آنها نداشت. جمعیت جوزان دارای بیشترین و جمعیت شازند دارای کمترین تنوع بر اساس شاخص PIC بودند. بیشترین فاصله ژنتیکی بر اساس شاخص نی بین دو جمعیت شازند و خانه میران پایین و بیشترین تشابه ژنتیکی بین جمعیت ملایر 1 با جوزان و خانه میران بالا مشاهده شد که می‌تواند در اهلی‌سازی و اصلاح‌نژاد آویشن دنایی حائز اهمیت باشد.

کلیدواژه‌ها