ویژگی‌ها و عملکرد فرمانروای آرمانی در اندیشۀ فارابی و فردوسی

نویسندگان

1 استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/JLS.2021.39468
چکیده

یکی از مهم‌ترین مسأله‌ها در بررسی اندیشۀ سیاسی در متون فلسفی و ادبی این است که چه کسی با چه ویژگی‌هایی و چگونه باید حکومت کند. پاسخ به این پرسش، بخش مهمّی از آثار فلسفی و ادبی قدیم را که در حوزۀ اندیشۀ سیاسی مهم‌اند، در بر می‌گیرد. در این مقاله نیز ابتدا به بررسی ویژگی‌ها و عملکرد رئیس اوّل در مدینۀ فاضلۀ فارابی پرداخته‌ایم و سپس ویژگی‌ها و عملکرد شاه آرمانی در شاهنامۀ فردوسی را بررسی کرده‌ایم و درنهایت تفاوت‌ها و شباهت‌های این دو را نشان داده‌ایم. فارابی و فردوسی هر دو با درک بحران‌های سیاسی زمانۀ خویش، فرمانروایی آرمانی مدّ نظر خود را، یکی به‌ زبان فلسفۀ سیاسی و دیگری در قالب حماسۀ ملّی ایران، توصیف کرده‌اند که توصیف‌های آن‌ها در بیشتر موارد مشترک و نشان‌دهندۀ آرمان شاهی ایرانی در قرن چهارم هجری است.