تأثیر اندازه بر رابطۀ بین شاخص مطلوبیت زیستگاه و همپوشانی آشیان اکولوژیک در ماهی سفید رودخانهای (Squalius namak, Khaefi et al., 2016)، در رودخانۀ جاجرود از حوضۀ دریاچه نمک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری بومشناسی آبزیان، گروه شیلات، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج. ایران
2 دانشیار گروه شیلات، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج. ایران
3 دانشیار گروه شیلات، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج. ایران
doi
10.22059/ije.2022.343012.1640چکیده
با استفاده از شاخص مطلوبیت زیستگاه میتوان به طور بالقوه توزیع زیستمندان را در اکوسیستم پیشبینی کرد یا به بیان دیگر، همبستگی آنها را با فاکتورهای محیطی نشان داد. با بررسی رابطۀ بین شاخص مطلوبیت زیستگاه و آشیان اکولوژیک در یک گونه، میتوان یافتههای مهمی از جنبههای عملکردی تئوری آشیان اکولوژیک و رقابت درونگونهای به دست آورد. در این مطالعه، با استفاده از دادههای ریختسنجی سنتی و خوشهبندی k-میانگین، گروهبندی 103 نمونه از ماهیان گونۀ ماهی سفید رودخانهای نمک (Squalius namak) بر اساس دو گروه ماهیان کوچک و بزرگ انجام شد. برای محاسبۀ شاخص مطلوبیت زیستگاه از روش ناپارامتری هموارسازی هستهای به منظور ترسیم رابطه بین هر متغیر محیطی و تعداد ماهیان در هر ایستگاه استفاده شد. سپس، یک معادلۀ چندجملهای بر دادههای پیشبینیشده توسط هموارها، برازش داده شد. نسبت مساحت مشترک زیر نمودار به مساحت کل به عنوان همپوشانی آشیان اکولوژیک تعیین شد. در نهایت، با رگرسیون خطی رابطۀ بین مقدار شاخص شایستگی هر پارامتر و مقدار همپوشانی آشیان اکولوژیک حاصل از همان پارامتر برای دو گروه بررسی شد. ارتفاع و شیب خط دو رگرسیون خطی با آنالیز کوواریانس بررسی شدند. نتایج نشان داد اختلاف معناداری در ارتفاع و شیب خط دو رگرسیون برازش داده وجود نداشت که نشاندهندۀ اثر تغییرات یکسان شاخص مطلوبیت زیستگاه بر مقدار همپوشانی آشیان اکولوژیک نمونههای کوچک و بزرگ ماهی سفید رودخانهای است. میانگین مقدار همپوشانی آشیان اکولوژیک نمونههای کوچک و بزرگ 52 درصد بود. احتمال میرود پارامترهای دیگری از نظر ایجاد رقابت مؤثر باشند.