فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رویکرد شهر فراگیر با تمرکز بر گروه‌های آسیب‌پذیر، اقلیت‌ها و افراد محروم خواهان برقراری عدالت و کاهش نابرابری‌ها در عرصه‌های مختلف است. هدف اصلی پژوهش حاضر ارزیابی و تحلیل فضایی میزان فراگیری فضاهای شهر تهران به‌منظور بررسی وضعیت گروه‌های آسیب‌پذیر در دستیابی به خدمات شهری است. افراد آسیب‌پذیر در پژوهش کمی حاضر شامل زنان، کودکان، سالمندان، بی‌سوادان، بیکاران، مهاجران و خانوارهای دارای معلولیت هستند که به‌عنوان گروه‌های هدف ارزیابی شده‌اند. همچنین در این پژوهش با مقایسه و اعتبارسنجی از سه روش مختلف از روش‌های داده‌کاوی فضایی به نام‌های تحلیل مؤلفه‌های اصلی، خوشه‌بندی طیفی و همچنین نگاشت خودسازمان‌ده استفاده شده است. اعتبارسنجی و ارزیابی گزینه‌های مختلف در خوشه‌بندی، با استفاده از چهار شاخص ارزیابی درونی روش‌های خوشه‌بندی و مقایسة بهترین روش و بهینه‌ترین تعداد خوشه‌ها انجام شده است. براساس نتایج این پژوهش، روش نگاشت خودسازمان‌ده و همچنین پنج خوشه به‌عنوان بهترین گزینه انتخاب شدند. بر مبنای خروجی‌های نهایی، حدود 31 درصد از مساحت اراضی دارای جمعیت شهر تهران دسترسی‌پذیری کمتر از متوسط دارند که توزیع فضایی آن‌ها نشان‌دهندة از استقرار بیشتر این مناطق در نواحی نزدیک به مرز و همچنین مناطق غربی و جنوبی است. از سوی دیگر مناطق مرکزی و شمالی شهر تهران، دسترسی‌پذیری مناسب و بسیار مناسبی دارند که حدود 40 درصد از مناطق مسکونی تهران را تشکیل داده‌اند. نتایج تحلیل گروه‌های آسیب‌پذیر نیز بیان‌کنندة سکونت بیش از 30 درصد زنان، کودکان و بی‌سوادان در مناطق دارای سطوح دسترسی‌پذیری پایین‌تر از متوسط است. درمجموع با ارزیابی اطلاعات استخراج‌شده از میان گروه‌های آسیب‌پذیر، به‌ترتیب مهاجران، سالمندان و بیکاران بهترین شرایط و همچنین خانوارهای دارای معلولیت، زنان و بی‌سوادان وضعیت نامناسب‌تری از سایر گروه‌ها دارند.