بررسی نیاز آبی تالاب هامون صابوری جهت کاهش اثرات گرد و غبار در زابل با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی عمران دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشجوی دکترای مهندسی عمران مدیریت منابع آب، گروه مهندسی عمران دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22059/ije.2023.351438.1699
چکیده

نیاز به انرژی برقابی و توسعۀ کشاورزی در بالادست حوضۀ آبریز رودخانۀ هیرمند میزان آب ورودی به منطقۀ سیستان را به صورت چشم‌گیری کاهش داده که نتیجۀ آن کاهش نیاز زیست‌محیطی و افزایش دورۀ خشکی تالاب بین‌المللی هامون بوده است. این مسئله باعث کاهش حجم آب هامون‏های سیستان و خشک ‌شدن بخش زیادی از آن‌ها در سال‏های اخیر شده است. به دلیل وجود بادهای 120روزه و موقعیت تالاب صابوری، یکی از تالاب‏های سه‌گانۀ هامون، این تالاب توسط برخی محققان به عنوان یکی از منشأهای گرد و غبار در منطقه معرفی شده است. در این تحقیق کاهش اثرات گرد و غبار بر اثر افزایش سطح آبی با کمک تصاویر ماهواره‏ای بررسی شد. به منظور بررسی دقیق موضوع و برآورد میزان نیاز تخصیص آب برای کاهش گرد و غبار، سطح پوشش آب در تالاب صابوری ایران با استفاده از شاخص آب تفاضلی نرمال‌شده (NDWI) در 113 تصویر ماهواره‏ای از سال 1388 تا 1397 محاسبه و روزهای گرد و غبار در شهر زابل از ایستگاه هواشناسی استخراج شد. با بررسی روزهای گرد و غبار ماهیانۀ شهر زابل و پوشش سطح آب ماهیانه در تالاب، مشاهده شد که هیچ نوع همبستگی بین دو پارامتر یادشده وجود ندارد و پوشش تالاب هامون صابوری اثری بر میزان گرد و غبار شهر زابل نمی‏گذارد. همچنین در سال‏های 1392 و 1397 کمترین سطح آب و کمترین ماندگاری آب در تالاب اتفاق افتاده و تنها سطحی معادل 150 کیلومتر مربع سطح پوشش آب بوده است.