بررسی نیاز آبی تالاب هامون صابوری جهت کاهش اثرات گرد و غبار در زابل با استفاده از تصاویر ماهوارهای
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی عمران دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه سیستان و بلوچستان
3 دانشجوی دکترای مهندسی عمران مدیریت منابع آب، گروه مهندسی عمران دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
10.22059/ije.2023.351438.1699چکیده
نیاز به انرژی برقابی و توسعۀ کشاورزی در بالادست حوضۀ آبریز رودخانۀ هیرمند میزان آب ورودی به منطقۀ سیستان را به صورت چشمگیری کاهش داده که نتیجۀ آن کاهش نیاز زیستمحیطی و افزایش دورۀ خشکی تالاب بینالمللی هامون بوده است. این مسئله باعث کاهش حجم آب هامونهای سیستان و خشک شدن بخش زیادی از آنها در سالهای اخیر شده است. به دلیل وجود بادهای 120روزه و موقعیت تالاب صابوری، یکی از تالابهای سهگانۀ هامون، این تالاب توسط برخی محققان به عنوان یکی از منشأهای گرد و غبار در منطقه معرفی شده است. در این تحقیق کاهش اثرات گرد و غبار بر اثر افزایش سطح آبی با کمک تصاویر ماهوارهای بررسی شد. به منظور بررسی دقیق موضوع و برآورد میزان نیاز تخصیص آب برای کاهش گرد و غبار، سطح پوشش آب در تالاب صابوری ایران با استفاده از شاخص آب تفاضلی نرمالشده (NDWI) در 113 تصویر ماهوارهای از سال 1388 تا 1397 محاسبه و روزهای گرد و غبار در شهر زابل از ایستگاه هواشناسی استخراج شد. با بررسی روزهای گرد و غبار ماهیانۀ شهر زابل و پوشش سطح آب ماهیانه در تالاب، مشاهده شد که هیچ نوع همبستگی بین دو پارامتر یادشده وجود ندارد و پوشش تالاب هامون صابوری اثری بر میزان گرد و غبار شهر زابل نمیگذارد. همچنین در سالهای 1392 و 1397 کمترین سطح آب و کمترین ماندگاری آب در تالاب اتفاق افتاده و تنها سطحی معادل 150 کیلومتر مربع سطح پوشش آب بوده است.