مدیریت پایدار منابع آب با استفاده از ارائۀ طرح بازچرخانی رواناب شهری با هدف آبیاری فضای سبز (مطالعۀ موردی کانال الهیه منطقۀ 3 تهران)
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران
2 رئیس ادارۀ محیط زیست و توسعۀ پایدار شهرداری منطقۀ 3 تهران
3 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران
doi
10.22059/ije.2023.352783.1705چکیده
تخریب اکوسیستمهای آبی، افت کیفیت آب شهری و کمبود آب موجب شد تا کشورها به استفاده از منابع آبی نامتعارف روی آوردند. در حال حاضر، منابع آب شهرهای پرجمعیت مانند تهران بر اثر مصرف و برداشت بیش از حد با کاهش شدید مواجه شده است. در این تحقیق، کانال آب الهیه منطقۀ 3 تهران به عنوان مطالعۀ موردی برای بررسی طرح بازچرخانی و استفادۀ مجدد از آب کانال انتخاب شد. تحقیق حاضر به بررسی فرایند برداشت، تصفیه و سپس استفادۀ مجدد آب کانال شهری با هدف آبیاری بخشی از فضای سبز منطقۀ 3 تهران پرداخته است. دادههای مورد استفاده در این تحقیق به روش مشاهدۀ میدانی برداشت شده و تجزیهوتحلیلها در یکی از آزمایشگاههای معتمد محیط زیست انجام شده است. برخی از مهمترین نتایج کیفیت آب به صورت زیر است: بیشترین احتمال آماری کلیفرم گوارشی 1100 در 100 میلیلیتر بوده، این مقدار نشاندهندۀ آلودگی میکروبی است. وجود نمکهای سدیمی موجب کاهش نفوذپذیری آب در خاک میشود و عامل بازداندۀ رشد گیاهان است، میانگین میزان سدیم آب این کانال، 34 میلیگرم بر لیتر بوده که از حد آستانه تجاوز کرده است. میانگین مقدار BOD5 و COD بهترتیب 38 و 72 میلیگرم بر لیتر بوده است که از نظر استاندارد EPA این مقادیر بیشتر از حد مجاز است. همچنین، نتایج آزمایش فلزات سنگین نشان داد بور با میانگین 52 ppb از حد آستانه تجاوز کرده است و محدودیت شدید در آبیاری ایجاد میکند. در نهایت، نتایج آزمایش نمونههای آب کانال، نشان داد با انجام مراحل مختلف تصفیه از جمله تصفیۀ فیزیکی، پیشرفته و گندزدایی، این آب جهت استفادۀ مجدد آمادهسازی میشود. همچنین، نتایج این مطالعه نشان داد استفاده از آب کانال الهیه برای آبیاری فضای سبز موجب کاهش فشار بر سفرۀ آب زیرزمینی میشود، چرا که در حال حاضر 560 مترمکعب در روز از چاه فخار برداشت میشود که در صورت جایگزین کردن آب کانال الهیه این مقدار در سفرۀ آب زیرزمینی به صورت ذخیره باقی خواهد ماند.