مدیریت پایدار منابع آب با استفاده از ارائۀ طرح بازچرخانی رواناب شهری با هدف آبیاری فضای سبز (مطالعۀ موردی کانال الهیه منطقۀ 3 تهران)

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران

2 رئیس ادارۀ محیط زیست و توسعۀ پایدار شهرداری منطقۀ 3 تهران

3 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

doi
10.22059/ije.2023.352783.1705
چکیده

تخریب اکوسیستم‏های آبی، افت کیفیت آب شهری و کمبود آب موجب شد تا کشورها به استفاده از منابع آبی نامتعارف روی آوردند. در حال حاضر، منابع آب شهرهای پرجمعیت مانند تهران بر اثر مصرف و برداشت بیش از حد با کاهش شدید مواجه شده است. در این تحقیق، کانال آب الهیه منطقۀ 3 تهران به عنوان مطالعۀ موردی برای بررسی طرح بازچرخانی و استفادۀ مجدد از آب کانال انتخاب شد. تحقیق حاضر به بررسی فرایند برداشت، تصفیه و سپس استفادۀ مجدد آب کانال شهری با هدف آبیاری بخشی از فضای سبز منطقۀ 3 تهران پرداخته است. داده‏های مورد استفاده در این تحقیق به روش مشاهدۀ میدانی برداشت شده و تجزیه‌و‌تحلیل‏ها در یکی از آزمایشگاه‏های معتمد محیط زیست انجام شده است. برخی از مهم‌ترین نتایج کیفیت آب به صورت زیر است: بیشترین احتمال آماری کلی‏فرم گوارشی 1100 در 100 میلی‏لیتر بوده، این مقدار نشان‌دهندۀ آلودگی میکروبی است. وجود نمک‏های سدیمی موجب کاهش نفوذپذیری آب در خاک می‏شود و عامل بازداندۀ رشد گیاهان است، میانگین میزان سدیم آب این کانال، 34 میلی‏گرم بر لیتر بوده که از حد آستانه تجاوز کرده است. میانگین مقدار BOD5 و COD به‌ترتیب 38 و 72 میلی‏گرم بر لیتر بوده است که از نظر استاندارد EPA این مقادیر بیشتر از حد مجاز است. همچنین، نتایج آزمایش فلزات سنگین نشان داد بور با میانگین 52 ppb از حد آستانه تجاوز کرده است و محدودیت شدید در آبیاری ایجاد می‏کند. در نهایت، نتایج آزمایش نمونه‏های آب کانال، نشان داد ‌با انجام مراحل مختلف تصفیه از جمله تصفیۀ فیزیکی، پیشرفته و گندزدایی، این آب جهت استفادۀ مجدد آماده‏سازی می‏شود. همچنین، نتایج این مطالعه نشان داد استفاده از آب کانال الهیه برای آبیاری فضای سبز موجب کاهش فشار بر سفرۀ آب زیرزمینی می‏شود، چرا که در حال حاضر 560 مترمکعب در روز از چاه فخار برداشت می‏شود که در صورت جایگزین کردن آب کانال الهیه این مقدار در سفرۀ آب زیرزمینی به صورت ذخیره باقی خواهد ماند.