رویکردها و روشهای یاددهی و یادگیری در دانشگاههای نسل چهارم از منظر اعضای هیات علمی: مطالعه موردی کیفی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامهریزی درسی در آموزش عالی، دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، اصفهان، ایران
2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، اصفهان، ایران (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، اصفهان، ایران
doi
10.22099/jsli.2021.6059چکیده
دانشگاه نسل چهارم الگوی حرفهای نوینی را برای نهاد آموزش عالی تعریف میکند که برای توسعه محلی و منطقهای فرصتسازی میکند. از نگاه بیشتر متخصصان آموزشی روشهای یاددهی و یادگیری مهمترین منبع کاربست شاخصهای دانشگاه نسل چهارم و پرورش دانشآموختگانی خلاق است. درواقع پیادهسازی شاخصهای دانشگاه نسل چهارم در روشهای یاددهی یادگیری باعث بهبود مستمر کیفیت برنامه درسی دانشگاه نسل چهارم می شود. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی رویکردها و روشهای یاددهی و یادگیری در دانشگاههای نسل چهارم از منظر اعضای هیات علمی انجام شده است. روش پژوهش حاضر کیفی از نوع مطالعه موردی کیفی بوده است. مشارکتکنندگان پژوهش، اعضای هیئت علمی دانشگاهها بودند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند از نوع گلوله برفی انتخاب شدند؛ بدین منظور با رعایت اصل اشباع شدگی با 20 نفر از متخصصان و اعضای هیئتعلمی دانشگاههای کشور که در حوزه برنامه درسی و دانشگاههای نسل چهارم اهل نظر هستند، مصاحبه نیمه ساختاریافته به عمل آمد. روایی دادهها با استفاده از چهار معیار قابل قبول بودن، انتقال پذیری، قابلیت اطمینان و تاییدپذیری و پایایی آن با استفاده از روش مستندسازی انجام گرفت. مصاحبهها، پس از پیاده شدن، بهصورت تحلیل مضمون کیفی تجزیه و تحلیل شدند. بر طبق یافته ها مهمترین نشانگرهای روشهای یاددهی یادگیری برنامه های درسی دانشگاههای نسل چهارم عبارتند از: کاربست رویکرد آموزش مبتنی بر عمل، تسهیل فرصتهای یادگیری شبیه سازی شده، توجه به روشهای یادگیری مشارکتی، رویکرد آموزشی مبتنی بر آموزش همتایان، روشهای یادگیری مبتنی بر یادگیری اکتشافی، یادگیری خودهدایت شده و خودراهبر، کاربست روشهای نوین تدریس مانند تلفیق فناوری اطلاعات و فناوری اطلاعات و ارتباطات در تدوین روشهای یاددهی یادگیری برنامههای درسی. نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد که مؤسسات آموزش عالی کشور با تغییر رویکرد خود به نسل چهارم دانشگاه و با تربیت سرمایه انسانی اثربخش و کارآمد مبتنی بر نیازهای محلی و منطقهای به ایجاد جامعه بهتر کمک شایانی خواهند نمود.