ارزیابی صحت روشهای سنجش از دور در استخراج و پایش تغییرات پهنۀ آبی دریاچۀ زریبار
نویسندگان
1 استاد، مرکز سنجشازدور، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2 کارشناس ارشد، دانشکدۀ علوم محیطی، مؤسسۀ آموزش عالی آبان هراز آمل
3 استادیار، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
10.22059/ije.2023.342056.1632چکیده
منابع آب نقش بسیار مهمی در زندگی انسان، گیاهان و جانوران ایفا میکند. استخراج و تعیین میزان تغییرات نواحی آبی میتواند در پیشبینی بسیاری از مشکلات کارساز باشد. امروزه، روشها و الگوریتمهای زیادی با استفاده از دادههای سنجشازدور برای پایش تغییرات آب معرفی شده است. بنابراین، بررسی صحت این روشها بسیار لازم و ضروری است. در همین راستا، هدف مطالعۀ حاضر ارزیابی صحت روشهای سنجشازدور برای پایش آب دریاچۀ زریبار طی یک دورۀ 33 ساله (1984 تا 2017) است. از اینرو، بعد از تصحیحات تصاویر پهنۀ دریاچۀ زریبار با استفاده از الگوریتمهای حداکثر احتمال، حداقل فاصله، فاصلۀ ماهالانویی، ماشین بردار پشتیبان و شاخصهای NDWI، MNDWI و AWEI در محیط نرمافزارهای ENVI5.3 و ArcGIS10.4 استخراج شد و سپس، اعتبارسنجی روشها با استفاده از نقاط کنترل زمینی انجام گرفت. مطابق نتایج بهدستآمده تمامی روشها از صحت کلی80 درصد برخوردار هستند، اما الگوریتمهای ماشین بردار پشتیبان و حداکثر احتمال با صحت کلی بیش از 90 درصد صحت بیشتری دارند. همچنین، نتایج بررسی تغییرات آب دریاچه نشان میدهد طی دورۀ 1984 تا 2017 مساحت آب دریاچه بر اساس الگوریتمهای ماشین بردار پشتیبان و حداکثر احتمال بهترتیب 46/738 هکتار (83/46 درصد) و 06/613 هکتار (45/42 درصد) کاهش یافته است. همچنین، در همین دوره بر اساس الگوریتمهای ماشین بردار پشتیبان و الگوریتم حداکثر احتمال بهترتیب 35/47 درصد و 22/36 درصد به مساحت نیزارهای سطح دریاچه افزوده شده است. با توجه به روند کاهشی آب دریاچه و بهخصوص روند افزایشی نیزارهای سطح دریاچه لزوم برنامهریزی صحیح برای جلوگیری از هدررفت آب و از بین بردن نیزارها در این ناحیه بیش از پیش احساس میشود.