فراتحلیل اثربخشی مداخلات روانی ـ آموزشی بر افزایش انگیزش پیشرفت یادگیرندگان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
3 دانشیار روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران
4 استادیار روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران
doi
10.22099/jsli.2021.6065چکیده
نقش غیرقابل انکار سطوح انگیزشی یادگیرندگان در پیامدهای تحصیلی، از دیرباز مورد تاکید قرار گرفته است. از این جهت، مداخلات مرتبط و مکانیسمهای اثرگذاری این برنامه ها، از اهمیت وافری برخوردار بوده اند. در مطالعه حاضر با هدف تعیین اثربخشی کاربردِ مداخلات روانی ـ آموزشی و شناسایی تعدیل گرهای چندگانه در این قلمرو مطالعاتی، از روش فراتحلیل استفاده شد. پس از تصریح ملاکهای ورود و خروج، تلاشهای مداخلهای مبتنی بر برنامه های روانی ـ آموزشی با هدف ارتقای انگیزشی از بانکهای اطلاعاتی استخراج و از این طریق، 35 پژوهش و 173 اندازه اثر برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. داده های این پژوهش با نرمافزار CMA2 تحلیل شدند. نتایج تحلیل داده ها، اندازه اثر کلی اثربخشی مداخلات روانی ـ آموزشی با هدف ارتقای انگیزشی 582/0 را بدست داد. همچنین، نتایج تحلیل اثرات تعدیل گرِ مبتنی بر جنسیت آزمودنی، سن آزمودنی، ماهیت مداخله منتخب و فرهنگ بر میزان اثربخشی مداخلات روانی آموزشی نشان داد که اندازه اثر در پژوهشهای شامل مردان درمقایسه با زنان، دانشجویان در مقایسه با دانش آموزان، اندازه اثر ماهیت پژوهشهای مداخله مبتنی بر عوامل برونزاد در مقایسه با ماهیت مداخلات مبتنی بر عوامل درونزاد و در نهایت، در جوامع جمع گرا در مقایسه با جوامع فردگرا، بیشتر بود. بهطور کلی، نتایج نشان داد اگر چه مداخلات روانی ـ آموزشی نقش موثری در ارتقای نیمرخ انگیزشی یادگیرندگان دارد اما تمرکز بر نقش تبیینی برخی تعدیل گرها مانند فرهنگ، جامعه هدف و خصوصا ماهیت مداخلات به کار رفته نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است.