فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لاله واژگون گرگانی (Fritillaria raddeana Regel.) متعلق به خانواده سوسن است. دارای ارزش زینتی-دارویی و مقاومت نسبی به خشکی و مناطق سنگلاخی می­باشد. القای ‌پلوییدی در شرایط درون شیشه­ای به عنوان راهکاری برای ایجاد گیاهان زینتی با خصوصیات و اشکال جدید و هم­چنین دستیابی به گیاهانی با مقاومت بیشتر به خشکی و دمای پایین، از اهمیت بسزایی برخوردار است که این امر از طریق دو برابر کردن کروموزوم­ها امکان­پذیر است. در این راستا از مواد و روش­های متعددی استفاده می­شود که ممکن است در مواردی نه تنها در برخی گونه­ها پلی­پلوییدی ایجاد نشود، بلکه نتیجه­ای بر خلاف نتایج معمول نیز به­دست آید. این مطالعه در ابتدا با هدف امکان ایجاد گیاهان پلی­پلویید با استفاده از کلشی­سین انجام شد. کالوس­های حاصل از کشت اندام­های مختلف F. raddeana در محیط حاوی غلظت­های متفاوت کلشی­سین (01/0، 05/0، 001/0، 005/0 درصد) به مدت زمان‌های 24، 48 و 72 ساعت بازکشت شدند. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. به علت پایین بودن سرعت رشد گیاه، درصد زنده­مانی تا دو ماه پس از اعمال تیمار محاسبه شد. شمارش کروموزوم­های نوک ریشه، مطالعات روزنه­ای و آزمایشات فلوسایتومتری جهت تایید یا رد افزایش سطح پلوییدی انجام گرفت. نتایج نشان داد در غلظت­های بالاتر از 01/0 درصد و زمان تیمار بیشتر از 48 ساعت، درصد بالایی از کالو س­ها یا گیاهچه­های باززایی­شده از بین رفتند و علی­رغم افزایش در سرعت رشد و کاهش تعداد روزنه­ها در غلظت 01/0 درصد کلشی­سین، تعداد کروموزوم­ها تغییری نکرد و القای ‌پلوییدی در گیاهان تیمار شده مشاهده نشد.