بررسی تأثیر احداث ایستگاه مترو بر کارکردهای اجتماعی و ترافیکی خیابان در شهر تهران (مطالعه تطبیقی: ایستگاههای متروی شادمان و قلهک)
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد مدیریت شهری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 استاد گروه برنامهریزی شهری و منطقهای، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2020.303880.1309چکیده
در میان انواع مختلف حملونقل عمومی شهری، مترو یکی از سریعترین و پاکترین شبکههای حملونقلی است. اگرچه در این نوع سیستم از مسیری مجزا از خیابان برای جابهجایی استفاده شده است، مجزابودن مسیر تردد نباید به غفلت از تأثیرات احداث آن بر معابر و محلات اطراف منجر شود؛ از همین رو پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر احداث ایستگاه مترو بر کارکرد اجتماعی و ترافیکی خیابان انجام شده است. شاخصهای کارکرد اجتماعی و ترافیکی خیابان در این مقاله با رویکردی جدید و براساس تلفیقی از پیشینههای یافت شده استخراج شده است. روش پژوهش از نوع کمی بوده و گردآوری دادهها با پیمایش مبتنی بر پرسشنامه پس از تأیید روایی و پایایی صورت گرفته است. در این راستا 500 پرسشنامه میان ساکنان محدودة ایستگاههای متروی شادمان و قلهک توزیع شد. این ساکنان در شعاع 500 متری ایستگاهها سکونت داشتند و پیش از زمان بهرهبرداری از ایستگاه مترو تا زمان انجام پژوهش در محدودة مورد نظر ساکن بودند. بهمنظور تحلیل دادهها، از آزمونهای میانگین یک جامعه، میانگین دوجامعه و فریدمن با بهرهگیری از نرمافزار SPSS استفاده شده است. نتایج نشان میدهد احداث ایستگاه مترو سبب تقویت کارکردهای ترافیکی و اجتماعی خیابان شده، اما تقویت کارکرد ترافیکی بیش از تقویت کارکرد اجتماعی خیابان بوده است. همچنین نتایج نشان میدهد احداث ایستگاه متروی شادمان تأثیر بیشتری بر تقویت کارکرد اجتماعی خیابان آزادی در مقایسه با تقویت کارکرد اجتماعی خیابان شریعتی با احداث ایستگاه متروی قلهک داشته است. مقایسة تأثیر احداث ایستگاههای متروی شادمان و قلهک بر تغییر کارکرد ترافیکی خیابان نیز نشان میدهد ضمن افزایش کارکرد ترافیکی خیابانهای آزادی و شریعتی، تفاوت معناداری در تقویت کارکرد ترافیکی خیابانهای مورد مطالعه یافت نشد.