تبیین تأثیرات ساختار کالبدی محلههای شهری بر اختلالات روانی به روش تحلیل محتوا (مطالعة موردی: کلانشهر اصفهان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 استاد گروه روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2020.305717.1332چکیده
سلامت روانی شهروندان ارتباط فراوانی با ساختار کالبدی محلهها و محیطهای شهری دارد. هدف اصلی این پژوهش، بررسی کیفی و تبیین تأثیرات ساختار کالبدی محلههای شهری بر اختلالات روانی شهروندان بوده است. برای این مطالعه، محلههای مرداویج و مفتآباد در کلانشهر اصفهان انتخاب شدند. در این پژوهش، برای رسیدن به هدف اصلی و پاسخ به این سؤال که کدامیک از عوامل محیطی در سلامت روانی شهروندان تأثیرگذار هستند، از روش تحلیل محتوا استفاده شد. جامعة آماری پژوهش، خانوارهای ساکن در محلههای مفتآباد و مرداویج از منطقة 6 کلانشهر اصفهان بودند. برایناساس افرادی برای نمونه انتخاب شدند که از لحاظ محیط سکونت دارای تنوع بودند. همچنین شرط ورود به مطالعه، داشتن سن بالای 20 سال، سابقة سکونت حداقل 3 سال در محلة مورد نظر و مبتلانبودن به اختلالات حاد روانی بود. برایناساس 60 نفر بهعنوان نمونه انتخاب شدند. براساس نتایج پژوهش، شش مقولة اساسی شرایط طبیعی محیط (تنوع پوشش گیاهی، فضاهای آبی و دمای محیط)، آلودگیهای محیطی (آلودگی صوتی و محیط شهری ناسالم)، شرایط خیابانها (قابلیت پیادهروی، روشنایی خیابان در شب، ترافیک روان در محله)، فضاهای عمومی (پارک محلی، مبلمان شهری، فضاهای نشستن جلوی مجتمع مسکونی)، خدمات محلی (بازار محلی و خردهفروشیها) و سیما و منظر شهری (خوانایی محیط، کاربرد مناسب رنگ در محیط) بر هفت اختلال روانی (اختلال عصبی، شادابی و نشاط، استرس، اضطراب، پرخاشگری، افسردگی و ترس مرضی) تأثیرگذار بودند.