فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باغ‏های شهری نه‏فقط در قالب کاربری، بلکه در بستر زیرساختی شهر حائز اهمیت هستند و حفاظت از آن‏ها یک مسئولیت بین‏نسلی به‏ حساب می‏آید. در چند دهۀ‏ اخیر رشد شهرنشینی، ناتوانی در انطباق توان اکولوژیکی و توسعۀ افقی شهر، ضعف مدیریت یکپارچۀ اراضی، تناقض‌های مبانی قانونی، کمبود منابع آبی و سوداگری زمین سبب تخریب باغ‏ها و پیشروی ساخت‏وساز در آن‏ها شده است که تداوم این روند حیات شهری را با بحران روبه‌رو خواهد کرد. بر همین اساس، سازوکار صیانت از باغ‏های درون‏شهری به یک مسئلۀ جدی تبدیل شده است. این مقاله با هدف تبیین اهمیت باغ‏های درون‏شهری به‏ عنوان زیرساخت سبز شهری با تأکید بر رد پای آب، بر اساس سوابق برنامه‏ریزی و مبانی قانونی تدوین‏ شده و با بررسی طرح ویژۀ اراضی ناژوان به‏ عنوان یکی از تجارب موفق در این زمینه، به دنبال معرفی راهبردهای مطلوب جهت جلوگیری از زوال اکوسیستم شهری است. مقالۀ حاضر از منظر جهت‏گیری، کاربردی و از نظر ماهیت و موضوع مقاله توصیفی و تبیینی‌ـ پیش‏بینی است. استراتژی مقاله بر پایۀ پژوهش کیفی و مطالعۀ موردی بوده و گردآوری داده‏ها از طریق مطالعۀ اسنادی و گروه متمرکز انجام شده است. در این مقاله طرح ویژۀ ناژوان با بهره‏گیری از روش تحلیل استراتژیک (SWOT) بر اساس معیارهای مدل ارزیابی برنامه‌ـ فرایند‌ـ نتایج (PPR) تحلیل شده و جهت‏گیری‏ها و شیوۀ مداخلۀ آن بر اساس اصول زیرساخت سبز واکاوی شده است. نتایج تحلیل‏ها بیانگر آن است که در طرح ویژۀ ناژوان، باغ جزئی از ساختار یکپارچۀ زیرساخت سبز شهر اصفهان دیده شده و عمده پیشنهاد‏های طرح در چهار نوع حفاظتی، حمایتی، توسعه‏ای و سازمانی در راستای حفظ و گسترش باغ‏ها بیان شده است. ارزیابی طرح ویژۀ ناژوان نشان می‏دهد این طرح در 50 درصد معیارها شامل انسجام درونی، تفسیر سیستم برنامه‏ریزی، ارتباط، انسجام بیرونی و هدایت در کیفیت قابل قبولی عمل کرده، 30 درصد معیارها نیازمند تکمیل و در 20 درصد معیارها ضرورت اصلاح و بازنگری جهت به‏کارگیری در برنامه‏های مشابه آتی دیده می‏شود.