ارزیابی وضعیت بارندگی در دوره‌های آتی ناشی از سناریوهای تغییر اقلیم در غرب حوضۀ آبخیز تالاب جازموریان

نویسندگان

1 دانشیار گروه انرژی‏های نو و محیط زیست، دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، تهران

2 دانشجو دکتری مهندسی سوانح، دانشکدۀ محیط زیست، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران

doi
10.22059/ije.2023.340119.1615
چکیده

در پژوهش حاضر به منظور بررسی تغییرات اقلیم در حوضۀ غرب تالاب جازموریان از مدل‏ گزارش پنجم هیئت بین الدول تغییر اقلیم CanESM2 و سناریوهای جدید انتشار در آیندۀ نزدیک (2021ـ 2050) استفاده شد و به دنبال آن، به بررسی کلاس‏های شدت خشکسالی پرداخته شد. در نهایت، به منظور روشن کردن روند تغییرات سالانه مؤلفۀ بارش از آزمون غیرپارامتری من‌ـ کندال استفاده شد. نتایج مدل CanESM2 بیانگر آن است که ‌متوسط بارش در ایستگاه دلفارد و دهرود به میزان 019/0 و 036/0 درصد تحت سناریوی RCP2.6 کاهش کرده است. از طرفی، در ایستگاه کهنوج و میانده جیرفت در این سناریو، بارندگی در دورۀ آتی نسبت به دورۀ پایه به میزان 085/0 و 17/0 درصد افزایش یافته است. این تغییرات در سایر سناریوها نیز به همین شکل دارای تغییرات کاهشی و افزایشی است. نتایج روند بارندگی بیانگر آن است که در تعدادی از ایستگاه‏ها روند آن معنا‏دار و در تعدادی بدون روند که سیر نزولی یا افزایشی دارند، است. همچنین، نتایج شاخص خشکسالی SPI در سطح منطقه بیانگر افزایش خشکسالی از سمت شرایط مرطوب به سمت شرایط حادتر است. در این شاخص بیشترین فراوانی مربوط به طبقۀ نرمال است و کمترین فراوانی مربوط به طبقۀ خشکسالی بسیار شدید است، به ‏طوری که وضعیت آن در شرایط آینده حادتر است. با توجه به اینکه در بیشتر ایستگاه‏ها بارش روند کاهشی داشته و از طرفی خشکسالی در منطقۀ روند آن به صورت تشدیدی بوده است.