شکوفایی انسانی و کارایی فنی: شواهدی از پانل دیتا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان

2 استاد اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان

3 دانشیار اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان

4 دانشیار آمار دانشکده ریاضی و آمار دانشگاه اصفهان

doi
10.22059/jte.2021.310899.1008370
چکیده

بر اساس دیدگاه جیمز هکمن توسعه انسانی، توسعه اقتصادی است، به این معنا که  پرورش انسان‌هایی شکوفا و توانمند از کانال پرورش مهارت‌های با ارزش تحت تأثیر عوامل مختلف (محیط، مدرسه و سرمایه‌گذاری والدین)، منجر به کاهش نابرابری، افزایش بهره‌وری اقتصادی و ظرفیت تولید می‌گردد. انباشت این مهارت‌ها در بزرگسالی، سبب ‌دستاورد‌های مختلفی می‌شود که هکمن و کوربین (۲۰۱۶) آن را شکوفایی انسانی می‌نامند، لذا شاخصی با عنوان شاخص شکوفایی انسانی (HFI) برای اولین بار در این مطالعه مطرح و محاسبه می‌گردد.بر این اساس، مطالعه حاضر با برقراری پیوندی بین تئوری هکمن و تحلیل کارایی از طریق وارد کردن HFI به‌عنوان پروکسی از سرمایه انسانی در تابع تولید و بهره­گیری  از مدل تحلیل مرزی تصادفی (SFA) باتیس و کوئلی (1993؛1995)؛ به بررسی کارایی فنی تولید گروه کشور منتخب و شناسایی عوامل مؤثر بر آن در بازه زمانی 2017-2003 میلادی می‌پردازد.برآورد تابع تولید مرزی و مدل اثرات ناکارایی حاکی از اثر مثبت و معنادار HFI بر تولید سرانه گروه کشور مورد بررسی و چهار عامل سن رسمی ورود به آموزش پیش دبستانی، نسبت دانش آموز- معلم (پیش دبستانی)، درصد ثبت‌نام در آموزش ابتدایی در مؤسسات خصوصی و نسبت ثبت‌نام ناخالص (متوسطه) بر کارایی فنی تولید است. هم‌چنین نتایج حاکی از روند افزایشی HFI و کارایی فنی گروه کشور منتخب در طول دوره می‌باشد.طبقه‌بندی JEL: C12; C23; J24; O15