ارزیابی و پهنهبندی توانمندی مناطق مستعد توسعه تفرج آبی با تلفیق AHP ،TOPSIS و GISدر منابع آبی شهرستان دورود
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه ملایر
2 دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه پیامنور، کرمان، ایران.
3 کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
4 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.
doi
10.22034/gp.2021.45274.2814چکیده
شهرستان دورود در شرق استان لرستان میباشد که بهعنوان سرزمینی سرشار از منابع طبیعی، تاریخی و فرهنگی از یک سو و دارا بودن آب و هوای چهار فصل، رودخانههای پرآب و چشمههای جاری، کوهستانهای برفگیر و نظایر آن جزء یکی از مهمترین مناطق جاذب گردشگر در استان لرستان شناخته شده است. این موقعیت ممتاز در گردشگری میتواند بسترهای لازم را برای سرمایهگذاری و جذب گردشگر، ایجاد اشتغال و درآمد و ارتقا رفاه اجتماعی فراهم نماید. در این پژوهش با استفاده از ارزیابی چند معیاره، پهنههای مناسب برای تفرج آبی در منابع آبی ساکن و خروشان در شهرستان دورود شناسایی شدند. معیارهای محیطزیستی تأثیرگذار در پهنهبندی گردشگری آبی در 5 گروه معیار شامل معیارهای فیزیکی، اکولوژیکی، زیرساختی- کالبدی، ایمنی و اقتصادی- اجتماعی و 27 زیرمعیار برای تفرج آبی در منابع آبی ساکن و 26 زیرمعیار برای تفرج آبی در منابع آبی خروشان تدوین شدند و براساس مدل ارزیابی چند معیاره، پهنههای مناسب گردشگری تعیین گردید. در نهایت با استفاده از مدل TOPSIS پهنههای مناسب برای گردشگری اولویتبندی گردیدند. نتایج حاصل از مدل تاپسیس نشان داد که پهنههای سد مروک، سراب و آببندان ماهی همیانه، آببندان حشمتآباد 2 به ترتیب دارای بالاترین اولویت پهنهها برای تفرج آبی در منابع آبی ساکن شناخته شدند. همچنین بالاترین اولویت برای تفرج آبی در منابع آبی خروشان مربوط به پهنههای رودخانه سزار، گهر رود 1 و گهر رود 2 میباشد. نتایج حاصل از روش مقایسات زوجی نشان میدهد که 69/8 درصد از مساحت کل منطقه برای تفرج آبی متمرکز در منابع آبی ساکن، 16/7 درصد برای تفرج آبی گسترده در منابع آبی خروشان، توان بالا داردوشهرستان دورود با توجه به منابع آبی فراوان، قابلیت و ظرفیت بالایی در زمینه تفرجهای آبی دارد.