یک رهیافت توصیه‌گر در زمینة انتخاب مدل‌‏های درآمدی مناسب برای کسب‌وکارهای الکترونیک حوزة کشاورزی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات، دانشگاه صنعتی ارومیه ، ارومیه، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی برق، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار، گروه مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.30490/aead.2024.363114.1543
چکیده

توسعه دسترسی به اینترنت در کنار همه‌‏گیری کرونا باعث شده که کسب‌وکارهای اینترنتی بیش‌ازپیش مورد توجه کاربران قرار گیرد، موضوعی که موجبات ورود تعداد زیادی از کسب‌وکارها به فضای تعاملات کالایی و خدماتی اینترنتی را فراهم آورد. در این راستا، یکی از خلأهای موجود ارائه مدل‌های مناسب کسب­‌و­کار و درآمد برای علاقه‌مندان ورود بدین حوزه است. از این‏رو، در مطالعة حاضر، در راستای حصول به مدل پیشنهادی، نخست، مدل‌های کسب‌وکار وبگاه‏‌ها (سایت‏‌های اینترنتی) و برنامه‌های کاربردی برتر ایرانی و خارجی بررسی و مدل‌های درآمدی آنها شناسایی شد. بدین منظور، شاخص­‌های کیفی ارزیابی وبگاه‌ها و برنامه‌های کاربردی به‌صورت فهرست بازبینی یا همان چک‌لیست‌های محتوا و ظاهرسنجی مورد ارزیابی قرار گرفت، به‌‏گونه‌‏ای که پانصد وبگاه برتر داخلی و شش‏صد وبگاه برتر خارجی با بیشترین بازدید و ارتقای رتبه و همچنین، پانصد برنامه کاربردی برتر داخلی با پیشینة بیشترین شمار بارگیری (دانلود) به‌عنوان جامعة آماری مطالعه بررسی شدند. پس از جمع آوری داده‏‌ها و ویژگی‌‏های مرتبط با هر کدام از وبگاه‌‏ها و برنامه‏‌های کاربردی، مجموعه داده وسیع پژوهش ایجاد شد و با استفاده از روش‌های داده‌کاوی، خوشه‌بندی صورت گرفت؛ سپس، با بهره‌‏گیری از ابزار داده‌کاوی متلب (MATLAB)، کسب‌وکارها دسته‌بندی و با کسب‌­وکارهای جهانی مقایسه شدند. در ادامه، چالش‌ها و مدل‌های درآمدی کسب‌وکارهای برتر حوزه‌های مختلف خوشه‌بندی و بررسی شد و به‌تفصیل، بررسی چالش‌های حوزة کشاورزی و ارائة مدل­‌های درآمدی پیشنهادی برای این حوزه انجام گرفت، به‏‌گونه‌‏ای که هر کسب‌وکار می‌تواند با شناسایی چالش مورد نظر و نیز حوزه کارکردی آن، مدل درآمدی مناسب خود را شناسایی کند، موضوعی که می‌تواند ضمن کمک به کسب‌وکارها، از هزینه‌های اتخاذ راهبرد درآمدی نادرست توسط صاحبان کسب‌‏وکارها تا حدودی جلوگیری کند. از این مدل پیشنهادی می‌توان به‌عنوان راهنمایی برای ورود کسب‌وکارها به کسب‌وکارهای الکترونیک حوزه کشاورزی بهره‌برداری کرد. در طرح تحقیقاتی حاضر، ده چالش مهم حوزه کشاورزی برای خوشه‌‏بندی کسب‌وکارها استفاده شد. سیاست‏گذار می‏‌تواند در دوره‌‏های زمانی مختلف و مبتنی بر اقتضائات محیطی، این چالش‏‌ها را به‌‏روزرسانی کند و با الگو گرفتن از کسب‌وکارهای موفق جهانی، مدل خوشه‌‏بندی و مدل‏‌های درآمدی و کسب‌وکاری روزآمد را پیشنهاد دهد.