فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به باور کارشناسان، گرچه ایران بزرگ‏ترین تولیدکننده گل محمدی در جهان است، اما در بازار جهانی صادرات اسانس و فرآورده‌­های آن چندان جایگاهی ندارد. بخش اعظم گل محمدی تولیدی در ایران به‏‌صورت گلاب و گل و گلبرگ تازه و خشـک در داخل و خارج کشـور بـه مصرف مـی­‌رسـد، در حالی که سودآوری در تولید و صادرات اسانس و عطریات و نیز فرآورده­‌های آرایشی و بهداشتی گل محمدی است. از این‏‌رو، در مطالعه حاضر، پس از محاسبه شاخص‌­های سهم بازار، اندازه بازار، استمرار واردات، قیمت صادراتی، شاخص هرفیندال- هیرشمن و ریسک قیمت صادراتی، کشورهای هدف با بهره­‌گیری از خوشه‌‏بندی K میانگین، بر اساس درجه تشابه با شاخص‌­های یادشده بررسی شدند. داده‌­های مورد نیاز تحقیق برای دوره 1400-1391 از گمرک جمهوری اسلامی ایران جمع­‌آوری شد. بر اساس نتایج پژوهش، کشورهای واردکننده گُل محمدی در پنج خوشه گروه­‌بندی شدند. کشورهای واردکننده گلاب ایران نیز از نظر شباهت با شاخص­‌های یادشده، در پنج خوشه و کشورهای واردکننده اسانس گُل محمدی ایران در چهار خوشه جای گرفتند. بدیهی است که هرگونه برنامه‌ریزی برای حفظ بازارهای هدف، کاهش ریسک قیمت صادراتی و استمرار درآمدی و همچنین، افزایش سهم بازار صادراتی ایران نیازمند توجه به سیاست­گذاری سازگار برای کشورهای واقع در هر خوشه است. البته، اولویت صادرات به کشورهای هدف از خوشه اول آغاز می‏‌شود و سپس، به خوشه‌های بعدی توسعه می­‌یابد. در نهایت نیز با توجه به یافته­‌های تحقیق، پیشنهاد می­‌شود که سیاست توسعه صادرات اسانس گل محمدی و صنایع تکمیلی وابسته به آن مد نظر سیاست‏گذاران قرار گیرد.