تبیین کارکردی جهتگیریهای توسعه با تأکید بر تعادل منطقهای (مورد مطالعه: استان آذربایجانغربی)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مهندسی شهرسازی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی شهرسازی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2020.302993.1292چکیده
امروزه دستیابی به رشد و توسعة پایدار یکی از مباحث عمدة کشورها، بهویژه کشورهای درحالتوسعه است. در کشور ایران نیز اگرچه برنامههای توسعه منطقهای بیشتر با هدف رشد و توسعه و ایجاد تعادلهای بینمنطقهای برای مناطق خاص و محروم تهیه شدهاند، به دلایل مختلف به اهداف نهایی خود که برونکرد منطقه از محرومیت است، کمتر دست یافتهاند. استان آذربایجانغربی بهدلیل ویژگی و پتانسیلهای منحصربهفرد، از جمله مناطق مهم و راهبردی است که اهمیت فوقالعادهای در برنامهریزیهای توسعة منطقهای و ملی دارد. در همین راستا، در پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از تکنیکهای تصمیمگیری چندمعیاره تاکسونومی عددی و تحلیل خوشهای، سعی شده است وضعیت برخورداری و کیفیت توزیع شاخصهای توسعه در شهرستانهای این استان ارزیابی و تحلیل شود. نتایج پژوهش نشان میدهد که نبود تعادل منطقهای در روند توسعه استان حاکم بوده و ارومیه (مرکز استان) با درجة توسعة 4714/0 توسعهیافتهترین شهرستان است. در ادامه سعی شد به بررسی دقیقتر وضعیت توسعة مناطق استان پرداخته شود. برای نیل به این مهم براساس ویژگیهای ساختار فضایی و جغرافیایی، توسعهیافتگی شهرستانها در قالب منطقهبندی پیشنهادی، ارزیابی و تحلیل شد. یافتهها حاکی از آن است که جنوب استان از لحاظ برخورداری از شاخصهای توسعة بررسیشده وضعیت مساعدتری از شهرستانهای شمالی استان دارد. درنهایت با درنظرگرفتن شرایط فعلی و متناسب با پتانسیلها و کمبودهای نواحی، پیشنهادهایی برای توسعة متعادل مناطق استان ارائه شد.
