ارزیابی دقت محصولات بارش ماهواره ای در تخمین بارش های مربوط به ماه های سیلابی (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبریز سد یامچی اردبیل)
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی
3 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمرانـ مهندسی و مدیریت منابع آّب، دانشکدۀ فنی مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی
4 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ عمران، معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
doi
10.22059/ije.2022.335393.1588چکیده
تخمین دادههای بارش توسط محصولات ماهوارهای با دقت زیاد در مقیاس زمانی و مکانی که از اجزای اصلی مدلهای هیدرولوژیکی است، کمک زیادی به مدیریت منابع آب خواهد کرد. از اینرو، در این پژوهش اقدام به ارزیابی دقت دادههای بارش و همچنین، اصلاح اریبی آنها به روش چندک (RQUANT) برای ارتقای عملکرد دادههای ماهوارهای در حوضۀ آبریز سد یامچی واقع در استان اردبیل شد. دادههای ماهوارهای استفادهشده شامل دادههای بارش PERSIANN-CCS، PDIR-Now و GPM در مقیاس زمانی ساعتی، روزانه و ماهانه برای ماههای پربارش منطقه است که طی یازده سال توسط شاخصهای آماری متوسط بارش، انحراف معیار و ضریب تغییرات انتخاب شدند. اعمال روش اصلاح اریبی توانست تا حد امکان عملکرد دادههای ماهوارهای را در ماههای پربارش بهبود ببخشد. مقایسۀ نتایج بهدستآمده از ماهوارۀ GPM در مقیاس ماهانه با دادههای بارش زمینی نشان داد این محصول نسبت به مدلهای PERSIANN-CCS و PDIR-Now از عملکرد بهتری برخوردار بوده و دارای شاخص MAE و RMSE برابر 66/4 و 70/9 و ضریب همبستگی 74/0 است، در حالی که این مقادیر برای مدل PERSIANN-CCS و PDIR-Now بهترتیب برابر 24/45، 03/62 و 36/0 و 09/7، 52/13، 27/0 است. به همین ترتیب، در مقیاس روزانۀ محصول بارش ماهوارهای GPM عملکرد مطلوبتری را ارائه داد. مقادیر آماری برای ماهوارۀ GPM در مقیاس ساعتی نیز بهترتیب برابر 91/0، 66/2 و06/0 به دست آمد. به طور کلی، بارش بهدستآمده از GPM در مقایسه با سایر ماهوارهها نتایج بهتری ارائه میدهد، اگرچه در مقیاس روزانه و ساعتی نتایج مطلوبی نسبت به دادههای اندازهگیریشده حاصل نشد.