ارزیابی سامانه‌های آبیاری قطره‌ای و بارانی از لحاظ شاخص‌‌های اقتصادی بهره‌‌وری آب در جنوب فرانسه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان.

2 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان.

3 دانشیار گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان و گروه پژوهشی مهندسی آب و محیط زیست، پژوهشکده حوزه آبی دریای خزر

doi
10.22092/jwra.2016.106645
چکیده

با محدودیت منابع آبی، استفاده بهینه از آب در بخش کشاورزی بسیار مهم و اساسی است و منجر بهجلب توجه به اهمیت بهره­وری مصرف آب شده است. این پژوهش به منظور ارزیابی سه سامانه آبیاری قطره­ای سطحی، زیرسطحی و آبیاری بارانی برای ذرت دانه­ای و در پنج تیمار آبیاری قطره­ای سطحی (آبیاری کامل و کم­آبیاری)، آبیاری قطره­ای زیرسطحی با فواصل لاترال 120 و 160 سانتی­متر و آبیاری بارانی در سال­های 2007، 2008 و 2009 در موسسه تحقیقاتی ایرستئا واقع در شهر مونپلیه (جنوب فرانسه) انجام شد. برای ارزیابی تیمارها از شاخص­های بهره­وری Wp ، BPD، NBPDو B/C استفاده شد. نتایج نشان داد در سال 2007 اجرای تیمار آبیاری کامل قطره‌­ای سطحی (FI) در مقایسه با کم‌­آبیاری قطره­ای سطحی (DI) و آبیاری بارانی اقتصادی­تر است. مقدار عملکرد دانه از 13800 کیلوگرم بر هکتار در آبیاری بارانی بهترتیب به 16400 و 17400 کیلو­گرم بر هکتار در DI و FI رسیده است. در سال 2008 تیمارهای آبیاری قطره­ای زیرسطحی نسبت به آبیاری بارانی از لحاظ شاخص­های فوق برتری یافت و در سال 2009 بهره­وری آب تیمارهای زیرسطحی بیشتر از آبیاری بارانی بود اما هیچ یک از تیمارها سود خالصی را به همراه نداشتند. در سال 2008 و 2009 میزان آب مصرفی در آبیاری قطره­‌ای زیر­سطحی حداقل 16 درصد نسبت به آبیاری بارانی کاهش داشت و میزان عملکرد دانه حداقل 18 درصد نسبت به آبیاری بارانی افزایش یافت. با توجه به شرایط کشور، مدنظر قرار دادن استفاده از سامانه آبیاری قطره­ای زیرسطحی برای گیاه ذرت با لحاظ کردن برخی شرایط توصیه می­شود.