فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مخاطراتی که طی سال‌های اخیر در بسیار از مناطق رخ داده، مخاطرات ناشی از فرونشست است. دشت مرکزی استان البرز نیز طی سال‌های اخیر با افت شدید سطح آب زیرزمینی مواجه بوده که این عامل سبب شده است تا این منطقه در معرض وقوع مخاطرۀ فرونشست قرار گیرد. هدف از این پژوهش، در مرحلۀ اول ارزیابی فرونشست با استفاده از تکنیک تداخل‌سنجی راداری در محیط نرم‌افزار SNAP، با بهره‏ از قابلیت تصاویر -A1 Sentinel و همچنین در ادامه، نسبت به پهنه‌بندی مناطق مستعد با الگوریتم چندمعیارۀ ARAS در محیط نرم‌افزار Edrisi در بازۀ زمانی 2016 و 2021 اقدام شد. نتایج مطالعۀ حاضر نشان داد مقدار بین صفر تا 300 میلی‌متر فرونشست در محدودۀ مورد بررسی ایجاد شده است که بیشترین میزان فرونشست در بخش مرکزی (محدودۀ مهرشهر، خرمدشت، محمد‌شهر) و سپس در بخش جنوب غرب محدودۀ ماهدشت متمرکز است. با توجه به نتایج حاصل از پهنه‏بندی خطر فرونشست؛ معیارهای افت سطح آب، کاربری اراضی، شیب و زمین‌شناسی، به‌ترتیب با ضریب وزنی 151/0، 147/0، 43/0 و 136/0، مهم‌ترین عوامل دخیل در ایجاد خطر فرونشست محدودۀ مطالعاتی بوده و به‌ترتیب 55/135 و 28/192 کیلومتر مربع از محدوده دارای احتمال خطر بسیار زیاد و زیاد است. به علاوه، نتایج حاصل از ضریب همبستگی بین نقشۀ مستخرج از تداخل‌سنجی راداری با افت سطح آب چاه‌ها دارای مقدار 89/0 و با نقشۀ پهنه‌بندی فرونشست 98/0 است. در نهایت، می‌توان گفت که مهم‌ترین عامل اصلی دخیل در افزایش مقدار و پتانسیل فرونشت دشت مرکزی استان البرز، بهرۀ بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی و افت سطح آب است.