ارزیابی تغییرات مؤلفه های اقلیمی آینده از شمال تا جنوب غرب ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین
2 پژوهشگر پسادکتری آبیاری و زهکشی، برنامۀ همکاری مشترک دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) و دانشگاه واخنینگن هلند
3 دانشیار گروه مدیریت منابع آب، دانشگاه واخنینگن، هلند
doi
10.22059/ije.2022.340627.1621چکیده
تغییرات اقلیمی از چالشهای پیشروی بشر محسوب میشود. این رویداد تمامی نقاط جهان از جمله ایران را متأثر میسازد. بنابراین، درک نوسانهای جوی و پیشنگری آن میتواند برای برنامهریزیهای آتی در مناطق مختلف راهگشا باشد. در همین راستا، پژوهش حاضر با استفاده از شش مدل گردش عمومی (GCM) تغییرات اقلیمی را برای برخی ایستگاهها در شمال غرب، غرب و جنوب غرب ایران تحت سه سناریوی مختلف RCP2.5 (خوشبینانه)، RCP4.5 (میانی) و RCP8.5 (بدبینانه) با استفاده از LARS-WG طی 2021-2100 ارزیابی کرده است. بر اساس نتایج، بیشترین مقادیر تحت RCP8.5 و در NorESM1.1، CanESM2 و HadGEM2-ES بهترتیب برای ساعتهای آفتاب، دمای حداقل و حداکثر مشاهده شد. در مقایسه با دورۀ پایه: ایستگاه الیگودرز طی سالهای 2081ـ 2100 با افزایش 69 و 25 درصدی بیشترین افزایش دما را برای حداقل و حداکثر دما از خود نشان داد. ایستگاه اهواز با 4/35 درصد طی سالهای 2061ـ 2080 برای بارندگی روزانه و ایستگاه پارسآباد با 8/9 درصد طی سالهای 2041-2060 برای ساعتهای آفتابی در رتبههای بالا قرار گرفتند. از سوی دیگر، کمترین مقادیر روزانه نسبت به دورۀ پایه در سناریوهای RCP2.6 و RCP4.5 در اهواز با 23/0 درصد کاهش در دمای حداقل و 93/2 درصد افزایش برای حداکثر دما مشاهده شد. همچنین، بارش روزانه در ایستگاه پارسآباد 63/8 درصد و ساعتهای آفتابی روزانه در ایستگاه میانه تا 54/14 درصد نسبت به دورههای پایه کاهش یافته است. به طور کلی، احتمالاً در آینده، ایستگاه جنوب غربی با بارندگی بیشتر و شمال غرب با بارندگی کمتر مواجه میشوند.