ارزیابی تغییرات مؤلفه ‏های اقلیمی آینده از شمال تا جنوب غرب ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین

2 پژوهشگر پسادکتری آبیاری و زهکشی، برنامۀ همکاری مشترک دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) و دانشگاه واخنینگن هلند

3 دانشیار گروه مدیریت منابع آب، دانشگاه واخنینگن، هلند

doi
10.22059/ije.2022.340627.1621
چکیده

تغییرات اقلیمی از چالش‏های پیشروی بشر محسوب می‏شود. این رویداد تمامی نقاط جهان از جمله ایران را متأثر می‏سازد. بنابراین، درک نوسان‌های جوی و پیش‏نگری‏ آن می‏تواند برای برنامه‏ریزی‏های آتی در مناطق مختلف راهگشا باشد. در همین راستا، پژوهش حاضر با استفاده از شش مدل گردش عمومی (GCM) تغییرات اقلیمی را برای برخی ایستگاه‏ها در شمال غرب، غرب و جنوب غرب ایران تحت سه سناریوی مختلف RCP2.5 (خوش‌بینانه)، RCP4.5 (میانی) و RCP8.5 (بدبینانه) با استفاده از LARS-WG طی 2021-2100 ارزیابی کرده است. بر اساس نتایج، بیشترین مقادیر تحت RCP8.5 و در NorESM1.1، CanESM2 و HadGEM2-ES به‌ترتیب برای ساعت‌های آفتاب، دمای حداقل و حداکثر مشاهده شد. در مقایسه با دورۀ پایه: ایستگاه الیگودرز طی سال‏های 2081ـ 2100 با افزایش 69 و 25 درصدی بیشترین افزایش دما را برای حداقل و حداکثر دما از خود نشان داد. ایستگاه اهواز با 4/35 درصد طی سال‌های 2061ـ 2080 برای بارندگی روزانه و ایستگاه پارس‌آباد با 8/9 درصد طی سال‌های 2041-2060 برای ساعت‌های آفتابی در رتبه‌های بالا قرار گرفتند. از سوی دیگر، کمترین مقادیر روزانه نسبت به دورۀ پایه در سناریوهای RCP2.6 و RCP4.5 در اهواز با 23/0 درصد کاهش در دمای حداقل و 93/2 درصد افزایش برای حداکثر دما مشاهده شد. همچنین، بارش روزانه در ایستگاه پارس‌آباد 63/8 درصد و ساعت‌های آفتابی روزانه در ایستگاه میانه تا 54/14 درصد نسبت به دوره‌های پایه کاهش یافته است. به طور کلی، احتمالاً در آینده، ایستگاه جنوب غربی با بارندگی بیشتر و شمال غرب با بارندگی کمتر مواجه می‌شوند.