تعیین تأثیر تغییر اقلیم بر خشک سالی آب زیرزمینی با استفاده از برونداد مدل‌های CMIP6 (مطالعۀ موردی: دشت شهرکرد)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشکده‌های ابوریحان، دانشگاه تهران

2 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکدههای ابوریحان، دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری منابع آب، گروه مهندسی منابع آب، دانشکدۀ عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

4 استادیار، گروه مهندسی منابع آب، دانشکدۀ عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

5 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکدههای ابوریحان، دانشگاه تهران

doi
10.22059/ije.2022.342077.1633
چکیده

آب زیرزمینی همواره از باارزش‏ترین منابع آبی در هر منطقه به شمار می‏رود و در بسیاری از مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان نظیر کشور ایران، اصلی‏ترین منبع برای تأمین نیازهای شرب و کشاورزی محسوب می‏شود. در سالیان اخیر، با افزایش جمعیت، افزایش برداشت از آبخوان‏ها و تغییرات ‏اقلیمی، بسیاری از آبخوان‏های کشور در شرایط وخیم قرار دارند و این شرایط در بسیاری از آبخوان‏های کشور ادامه‏دار بوده یا شرایط در حال بدتر شدن است. در این پژوهش به منظور تعیین تأثیر تغییر اقلیم بر خشکسالی آب زیرزمینی آبخوان دشت شهرکرد، از برون‌داد مدل‏های CMIP6 و شاخص‏های خشکسالی SPI و GRI استفاده شده است. شبیه‏سازی‏های مدل GFDL-ESM4 نشان می‏دهد متوسط بارندگی تا سال 2050 در دشت شهرکرد، تحت سناریوی SSP1-2.6 85/4 میلی‌متر افزایش و تحت سناریوی SSP5-8.5 34/21 میلی‌متر کاهش می‏یابد. در ادامه، به منظور تعیین تأثیر تغییر اقلیم بر آبخوان دشت شهرکرد از رابطۀ رگرسیونی میان دو شاخص SPI و GRI در شش پیزومتر منتخب استفاده شده است. نتایج نشان می‏دهد خشکسالی‏هایی با شدت و مدت بیشتر در منطقه به وقوع خواهد پیوست و بیش از 60 درصد از دورۀ آیندۀ آبخوان دشت شهرکرد در شرایط خشکسالی قرار خواهد داشت و شدیدترین خشکسالی تحت سناریوی SSP1-2.6 52 ماه دوام داشته و شدت آن 32/59 خواهد بود و تحت سناریو SSP5-8.5 70 ماه دوام داشته و شدت آن 59/86 خواهد بود.