بررسی تغییرات بارشهای حدی در استان تهران با استفاده از مدل مقادیر اوج های بالاتر از آستانه
نویسندگان
1 گروه آب و هواشناسی ماهواره ای، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران
2 دانشیار دانشگاه تبریز
3 گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تبریز
4 دانشگاه تبریز
doi
10.22034/gp.2022.10845چکیده
اخیراً حدهای بالا و دنباله بالایی توزیع فراوانی بارش مورد توجه بسیار بوده است. در این راستا به فراخور ویژگیهای جغرافیایی هر پهنه، آستانه های متعدد و متنوعی برای این ویژگی بارش معرفی و به کار گرفته شده است. در تحقیق حاضر، جهت بررسی و تحلیل روند رویداد حدی بارش در استان تهران طی دوره آماری 2016-1983 ، از تعدادی از نمایههای ارائه شده توسط کمیته ملی اقلیمشناسی سازمان هواشناسی جهانی استفاده شده است. رفتار دنباله توزیع رویداد حدی بارش و تحلیل فراوانی و شدت این رویداد، با استفاده از مدل مقادیر اوجهای بالاتر از آستانه (POT) بررسی شد. انتخاب آستانه مناسب جهت محاسبه اوجهای بالاتر از آن آستانه با استفاده روشهای صدک 95ام، نمودار میانگین باقیمانده عمر (MRL) و بازبینی مدل- پایه (MBC) انجام پذیرفت. تخمین پارامترهای توزیع با روش حداکثر درستنمایی و ارزیابی وقوع و شدت رویدادهای حدی با استفاده از میانگین فواصل زمانی بین رویدادها (ARIs) بررسی شد. نتایج حاصل از آزمون من-کندال نشان داد که در ایستگاههای مورد مطالعه روند معنیداری در نمایههای حدی بارندگی در دوره آماری 2016-1983 تجربه نشده است. بررسی منحنیهای رشد نشان داد که در دوره آماری 34 ساله (2016-1983) بیشتر رویدادهای حدی مشاهده شده در ایستگاهها دوره بازگشت 1 تا 10 سال دارند. بررسی نمودارهای Q-Q و آماره χ2 نشان داد که مدل POT قابلیت زیادی جهت مدلسازی رویدادهای حدی در منطقه مورد مطالعه دارد.